Avrupa Birliği Konseyi ile Avrupa Parlamentosu, yenilenebilir enerji, elektrik şebekesi ve depolama projelerinin izinlerini hızlandırmak üzere 18 Kasım’da geçici uzlaşı sağladı. Başvuruların dijital portallarda toplanması ve bazı ara işlemlerde idarenin sessizliğinin onay sayılması öngörülüyor.
Düzenlemenin ekonomik gerekçesi, yeni santrallerle onları tüketiciye bağlayan altyapının farklı hızlarda ilerlemesi. Avrupa Komisyonunun şebeke değerlendirmesinde, 2026 ortasında en az 16 AB ülkesinde bağlantı kuyruğu bulunduğu belirtiliyor. Komisyonun aktardığı Ember verilerine göre yaklaşık 120 GW olgunlaşmış yenilenebilir proje, 2030’a kadar zamanında bağlantı alamama riski taşıyor. Bu kapsamda 1,5 milyon hane kurulumu da bulunuyor.
Zımni onay ara işlemler için gündemde
Uzlaşı, üye devletlere izin sürecinin ara idari aşamalarında yanıt verilmemesini zımni onay kabul etme seçeneği tanıyor. Bütün santral başvurusuna otomatik ruhsat verileceği sonucu buradan çıkarılamaz. Yenilenebilir tesislerin yanı sıra şarj istasyonları, yeni elektrik ve gaz altyapısı da hızlandırma kapsamına giriyor.
Kurulu gücü 7 MW’ı aşan yenilenebilir projelerin ev sahibi yerel topluluklarla adil fayda paylaşımı ilkesi de metinde yer alıyor. Açıklamada sabit bir ödeme oranı veya proje başına parasal tutar verilmiyor.
Bekleyen kapasitenin maliyeti üretimden sonra da sürüyor
Bağlantı kuyruğu, yatırımın üretime geçmesini geciktiriyor. Mevcut hatların yetersizliği ise çalışan santrallerde üretim kısıntısı yaratabiliyor. Bu ikinci sorunun parasal ölçeği Büyük Britanya’da görülüyor. Sistem işletmecisi NESO’nun 9 Kasım değerlendirmesine göre 2025/26 döneminde potansiyel rüzgâr üretiminin yüzde 13’ü şebeke kısıtları nedeniyle devre dışı kaldı. Rüzgâr santrallerine üretimi azaltmaları için 500 milyon sterlinin biraz altında ödeme yapıldı.
İngiltere’de rüzgârı durdurmanın maliyetini ele aldığımız haberde bu ödemelerin toplam dengeleme giderinden farkını açıklamıştık. AB dışındaki bu örnek, izin reformuyla fiziksel hat yatırımının birlikte ilerlemesinin neden gerekli olduğunu gösteriyor. Daha hızlı başvuru, mevcut bir hattın taşıma kapasitesini kendiliğinden artırmıyor.
Avrupa Komisyonunun mevcut bağlantı rehberi de kuyrukları proje olgunluğuna göre yönetmeyi, gelişme aşamalarını belirlemeyi ve ilerlemeyen başvuruları düzenli temizlemeyi öneriyor. Böylece kâğıt üzerinde sıraya giren kapasite ile gerçekten inşaata hazır projelerin bağlantı ihtiyacı daha açık görülebiliyor.
Ulusal mevzuata aktarım için 18 ay
Konseyin resmî duyurusuna göre uzlaşı, iki kurumun onayı ve hukuk-dil incelemesinin ardından resmen kabul edilecek. Üye ülkelere ulusal mevzuata aktarım için 1,5 yıl tanınacak. Dolayısıyla bugünkü anlaşma, bütün ülkelerde aynı anda başlamış yeni bir izin uygulaması olarak sunulmamalı.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.