Avrupa Birliği, konut sıkıntısının yoğunlaştığı bölgelerde Airbnb ve benzeri kısa dönem kiralama platformlarına yeni sınırlamalar getirmeye hazırlanıyor. Avrupa Komisyonu taslağı, yerel yönetimlerin konut baskısını ölçülebilir göstergelerle belirlemesini ve gerekli görülen bölgelerde kiralama sayısını sınırlamasını öngörüyor.
Komisyon Başkan Yardımcısı Teresa Ribera’nın Uygun Fiyatlı Konut Yasası’nı 9 Eylül’de sunması planlanıyor. Taslak henüz yürürlükte bir düzenleme değil. Metnin üye ülkeler ve Avrupa Parlamentosu tarafından görüşülmesi gerekecek. Yasama sürecindeki değişiklikler, uygulamanın kapsamını ve platformlara düşecek yükümlülükleri farklılaştırabilir.
İçindekiler
Konut baskısı hangi ölçütlerle belirlenecek?
Taslakta bir bölgenin konut sıkıntısı içinde sayılabilmesi için fiyat-gelir oranı ve bu oranın zaman içindeki seyri temel göstergeler arasında yer alıyor. Nüfus artışı, konut arzı ve talep eğilimleri de değerlendirmeye katılacak. Avrupa Komisyonunun yayımladığı konut planı, kamu kurumlarının baskı altındaki bölgeleri açık verilerle belirlemesini ve yerel koşullara uygun araçlar kullanmasını hedefliyor.
Yetkililer konut sıkıntısının geçici olmadığını ortaya koyduğunda kısa dönem kiralamalara sayısal kota uygulayabilecek. Mevcut izinlerin korunmasına dayanan kazanılmış hak kuralları da seçenekler arasında. Taslak, doğrudan ve genel bir yasak yerine alınan önlemlerin ayrımcı olmamasını, kamu yararına dayanmasını ve sorunun büyüklüğüyle orantılı kalmasını istiyor. Böyle bir yaklaşım, turizm merkezleri ile konut baskısının düşük olduğu bölgeler arasında farklı uygulamalar doğurabilir.
Airbnb için gelir ve büyüme riski
Paris, Barcelona ve Venedik gibi turizm merkezleri son yıllarda kısa dönem kiralamalara karşı yerel sınırlamalar getirdi. Ortak AB yaklaşımı, benzer kuralların daha fazla kentte ve daha tutarlı ölçütlerle uygulanmasına kapı açabilir. Airbnb açısından en belirgin risk, yüksek talep gören merkezlerde kiralanabilir ilan sayısının azalması. Kayıt, veri paylaşımı ve yerel izin kontrollerinin sıkılaşması da ev sahiplerinin platformda kalma maliyetini artırabilir. İlan arzındaki daralma, şirketin rezervasyon hacmi ve hizmet bedeli gelirleri üzerinde bölgesel baskı yaratabilir.
Düzenlemenin finansal etkisi, kota uygulanacak şehirlerin sayısına ve mevcut ev sahiplerinin korunup korunmayacağına bağlı olacak. Kazanılmış hak seçeneğinin yaygın kullanılması, ilan stokundaki değişimi zamana yayabilir. Yeni kayıtların hızla sınırlandığı bir model ise popüler kentlerde büyümeyi daha erken yavaşlatabilir. Avrupa dışındaki pazarlar aynı kurallara tabi olmayacağı için şirket üzerindeki toplam etkinin yalnız AB kaynaklı rezervasyonlar üzerinden hesaplanması gerekecek.
Platformlar orantısız sınırlamalara karşı çıkıyor
Airbnb, kısa dönem kiralamaların Avrupa’daki toplam konut stoku içindeki payının sınırlı olduğunu ve sert yasakların konut maliyetlerini düşürmediğini savunuyor. Şirketin daha önce yayımladığı değerlendirmede Lisbon, Barcelona, Madrid, Paris, Berlin ve Amsterdam’daki kısa dönem kiralıkların toplam konut stokunun yüzde 0,5’ini aşmadığı ileri sürüldü. Teknoloji sektörü temsilcileri ise denetim mekanizması olmadan getirilecek kısıtlamaların ek gelir için evini kiralayan kişilere ve turizme bağımlı bölgelere zarar verebileceği görüşünde.
AB’nin kısa dönem kiralama verilerine ilişkin önceki düzenlemesi Mayıs 2026’da yürürlüğe girdi. Platformların ilan verilerini kamu kurumlarıyla paylaşmasını gerektiren altyapı, yeni sınırlamaların uygulanmasında denetim aracı olarak kullanılabilir. Yerel yönetimler kayıt dışı veya kurallara uymayan ilanları daha kolay belirleyebilecek. Yeni taslak yasalaşırsa veri paylaşım sistemi, ilan sayısının kotayı aşıp aşmadığını ölçmek ve bölgesel sınırları uygulamak için hazır bir temel sunacak.
9 Eylül sunumu son metni netleştirecek
Ribera’nın 9 Eylül’de yapacağı sunum, hangi önlemlerin bağlayıcı olacağını ve yerel yönetimlere ne ölçüde hareket alanı tanınacağını gösterecek. Üye ülkeler ile Avrupa Parlamentosundaki görüşmelerin ardından metin değişebilir. Airbnb yatırımcıları açısından ilk somut eşik, Komisyonun yayımlayacağı resmi teklif ve teklifin kapsayacağı bölgelerin tanımı olacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.