Borsa İstanbul’da fon piyasasındaki likidite sıkışmasının satışları hızlandırdığı 16 Eylül’de, döviz piyasasında da dikkat çekici bir hareket yaşandığı hesaplandı. Reuters’ın bankacılık kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın çarşamba günü yaklaşık 5 milyar dolarlık döviz satışı yaptığı tahmin ediliyor.
Söz konusu rakam TCMB tarafından açıklanmış resmi bir günlük müdahale verisi değil. Hesaplama, bankanın öncü bilanço hareketleri ile piyasa işlemleri üzerinden bankacılar tarafından yapılıyor. Bu nedenle 5 milyar dolarlık tutarın kesinleşmesi için önümüzdeki haftalarda yayımlanacak rezerv verileri önem taşıyor.
İçindekiler
Satış baskısı sadece borsayla sınırlı kalmadı
16 Eylül seansında BIST 100’deki satış günün ilerleyen saatlerinde genele yayıldı. Endeks gün içinde 12.817 puana kadar gerilerken devre kesici mekanizması devreye girdi ve kapanış 13.122,58 puandan gerçekleşti.
Satışların merkezinde bazı yatırım fonlarında yaşanan likidite sorunları bulunuyordu. Fonlardan gelen iade taleplerinin karşılanması için portföylerdeki varlıkların satılması, özellikle likiditesi sınırlı hisselerde baskıyı artırdı.
Aynı süreçte yatırımcıların döviz talebinin de güçlenmesi, kur piyasasında ikinci bir baskı kanalı oluşturdu. Reuters’a konuşan bankacıların hesaplamasına göre TCMB’nin çarşamba günkü döviz satışı yaklaşık 5 milyar dolara ulaştı.
5 milyar dolar ne anlama geliyor?
Merkez bankaları döviz piyasasında likidite ihtiyacının arttığı dönemlerde farklı kanallardan döviz sağlayabiliyor. Türkiye’de de TCMB’nin rezervlerinden piyasaya döviz geçişi yalnızca klasik anlamda doğrudan kur müdahalesi şeklinde gerçekleşmiyor.
Bu nedenle bankacıların hesapladığı 5 milyar dolarlık rakamı “TCMB kuru belirli bir seviyede tutmak için doğrudan müdahale etti” şeklinde okumak doğru olmaz. Rakam daha çok, o gün piyasanın artan döviz ihtiyacının karşılanması sırasında TCMB bilançosundan çıktığı hesaplanan döviz miktarını gösteriyor.
16 Eylül tarihli resmi gösterge kurunda dolar satış fiyatı 48,6654 TL olarak kaydedildi. Bir gün sonra TCMB’nin gösterge satış kuru 48,6749 TL oldu. Kurun bu dönemde sınırlı hareket etmesi, hisse ve fon piyasasındaki sert oynaklıkla kıyaslandığında dikkat çekici bir ayrışma oluşturdu.
Rezervlerde son resmi tablo ne söylüyor?
TCMB’nin yayımladığı son haftalık rezerv verileri 11 Eylül ile sona eren dönemi kapsıyor. Buna göre toplam rezervler 178,7 milyar dolar seviyesine geriledi.
Bu veri 16 Eylül’de yaşanan piyasa hareketlerini içermiyor. Dolayısıyla Reuters’ın aktardığı yaklaşık 5 milyar dolarlık satışın rezervler üzerindeki etkisi, 18 Eylül ile sona eren haftaya ilişkin veriler açıklandığında daha net görülebilecek.
Rezervlerin önceki haftalarda da gerilemiş olması nedeniyle yeni satışın boyutu piyasa açısından yakından izlenecek. Özellikle swap hariç net rezervlerdeki değişim, döviz satışının gerçek bilanço etkisini anlamak açısından toplam rezerv rakamından daha açıklayıcı olabilir.
TCMB ertesi gün likidite tarafına da müdahale etti
Kur tarafındaki hareketin ardından 17 Eylül sabahı Finansal İstikrar Komitesi toplandı. Yetkililer fon piyasasında yaşanan sorunun sınırlı sayıda portföy şirketinde yoğunlaştığını ve sistemik bir risk oluşturmadığını açıkladı.
TCMB aynı gün haftalık repo fonlamasını artırırken bankaların bankalararası piyasadaki borçlanma limitlerinde de genişlemeye gitti. Amaç, fon çıkışlarının yarattığı nakit ihtiyacının finansal sistemin diğer bölümlerine yayılmasını önlemekti.
Bu iki gün birlikte değerlendirildiğinde ekonomi yönetiminin piyasanın iki farklı noktasına aynı anda müdahale ettiği görülüyor: döviz tarafında artan talep karşılanırken, TL tarafında fonlama kanalları genişletildi.
Şimdi gözler yeni rezerv verisinde
16 Eylül’de hesaplanan 5 milyar dolarlık satışın kalıcı rezerv kaybına ne ölçüde dönüştüğü henüz bilinmiyor. Sonraki günlerde yeniden döviz alımı yapılması veya bankaların TCMB nezdindeki döviz pozisyonlarının değişmesi haftalık toplam rakamı etkileyebilir.
Bu nedenle piyasa açısından asıl teyit, TCMB’nin 18 Eylül haftasına ilişkin brüt, net ve swap hariç net rezerv verilerinde gelecek.
Yeni veriler aynı zamanda Borsa İstanbul’daki fon kaynaklı dalgalanmanın yalnızca hisse fiyatlarında mı kaldığını, yoksa döviz rezervleri üzerinde de belirgin bir maliyet oluşturup oluşturmadığını gösterecek.
Canlı veri Canlı dolar/TL kurunu takip edin İncele →
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.