Meta ve TikTok’un İtirazı Reddedildi: 3 Binden Fazla Dava Sürecek

Meta ve TikTok’un, sosyal medya platformlarının genç kullanıcıları bağımlı hale getirecek biçimde tasarlandığı iddiasıyla açılan 3 binden fazla davayı durdurma girişimi sonuçsuz kaldı. ABD Dokuzuncu Bölge Temyiz Mahkemesi, şirketlerin alt mahkeme kararına yaptığı erken itirazı reddetti.

Davalarda Meta’nın Instagram ve Facebook’u, ByteDance’in TikTok’u, Alphabet’in YouTube’u ve Snap’in Snapchat’i hedef alınıyor. Davacılar; sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, bildirimler ve kişiye özel öneriler gibi özelliklerin gençlerin platformlarda daha uzun süre kalması amacıyla bilinçli biçimde kullanıldığını öne sürüyor.

[shortcode-pd-market-impact a_title=”Federal davalar” a_text=”Birleştirilen dosyalarda 3 binden fazla dava bulunuyor.” b_title=”Hedefteki şirketler” b_text=”Meta, TikTok, Google ve Snap davalarda taraf olarak yer alıyor.” c_title=”Mahkemenin kararı” c_text=”Şirketlerin davaları erken aşamada durdurma talebi reddedildi.”]

Mahkeme teknoloji şirketlerinin hangi savunmasını reddetti?

Meta ve TikTok, ABD İletişim Ahlakı Yasası’nın 230. maddesine dayanıyordu. Section 230 olarak bilinen düzenleme, internet şirketlerini kullanıcıları tarafından yayımlanan içerikler nedeniyle doğabilecek birçok hukuki sorumluluktan koruyor.

Şirketler bu korumanın, platformların bağımlılık yaptığı iddiasıyla açılan davaları da kapsadığını ve yargılamanın devam etmemesi gerektiğini savundu. Temyiz mahkemesi ise düzenlemenin şirketlere dava edilmemelerini sağlayan tam bir dokunulmazlık vermediğine, yargılama sonunda kullanılabilecek bir sorumluluk savunması sunduğuna karar verdi.

Mahkemeye göre alt yargılama tamamlanmadan yapılan başvuru erkendi. Böylece şirketlerin Section 230 savunması tamamen ortadan kalkmadı fakat bu savunmayı kullanarak binlerce davayı topluca ve hemen durdurma girişimi başarısız oldu.

Karar şirketlerin suçlu bulunduğu anlamına gelmiyor

Temyiz mahkemesinin kararı, Meta, TikTok, Google veya Snap’in iddialardan sorumlu bulunduğu anlamına gelmiyor. Karar yalnızca davaların alt mahkemelerde görülmeye devam etmesine izin veriyor. Davacıların platform tasarımları ile gençlerde görülen zararlar arasında bağlantı kurması ve iddialarını somut delillerle kanıtlaması gerekecek.

Davaların merkezinde kullanıcıların paylaştığı tek tek içeriklerden çok teknoloji şirketlerinin kendi ürün tercihleri bulunuyor. Ekranın sürekli yenilenmesi, videoların otomatik başlaması, etkileşim bildirimleri ve kullanıcı davranışlarına göre hazırlanan içerik akışları bu kapsamda incelenecek.

Bu ayrım teknoloji şirketleri açısından önemli. İddiaların üçüncü kişiler tarafından yayımlanan içeriklerden ziyade platformların kendi tasarım kararlarına dayanması, Section 230 korumasının sınırları üzerindeki hukuki tartışmayı büyütüyor.

Meta’nın 29 eyaletle karşı karşıya olduğu dava da başlayacak

Temyiz mahkemesi, Meta’nın 29 eyalet başsavcısı tarafından açılan ayrı bir davanın ertelenmesi talebini de kabul etmedi. Bu davada şirket; çocuklara ait verileri hukuka aykırı biçimde kullanmak, gençlerin platformda kalmasını sağlayacak özellikler geliştirmek ve ürünlerinin güvenliği konusunda tüketicileri yanıltmakla suçlanıyor.

Meta, temyiz süreci devam ederken duruşmaların başlamaması gerektiğini savunuyordu. Mahkemenin talebi reddetmesiyle çok eyaletli davanın planlanan takvimde ilerlemesinin önündeki engel kalktı.

3 binden fazla dava şirketler için nasıl bir risk oluşturuyor?

Federal dosyalar eyaletler, belediyeler, okul bölgeleri, aileler ve bireysel kullanıcılar tarafından açılan davalardan oluşuyor. Davacılar tazminatın yanında cezai ödemeler ve elde edildiği öne sürülen bazı gelirlerin iadesini talep ediyor.

Şirketlerin her davada ayrı ayrı tazminata mahkûm edilip edilmeyeceği henüz belli değil. Bununla birlikte dosyaların topluca görülmeye devam etmesi, savunma giderlerinin artmasına ve platform tasarımlarıyla ilgili şirket içi belgelerin yargılama sırasında incelenmesine yol açabilir.

Süreç yatırımcılar açısından yalnızca olası tazminatların büyüklüğüyle sınırlı olmayacak. Mahkemelerin bağımlılık oluşturduğu ileri sürülen tasarım özelliklerine yaklaşımı, sosyal medya şirketlerinin ürün geliştirme yöntemlerini ve genç kullanıcılara yönelik güvenlik önlemlerini de değiştirebilir.