Ana içeriğe geç
Gram Altın 5.731,95 -3,48% USD/TRY 50,5752 +0,22% EUR/TRY 55,6072 -0,03% Sterlin 66,3417 -0,08% Bitcoin 60.643,76 +3,63% BIST 100 11.131,32 -2,36%
PiyasaDetay

Japonya’da tüketim çöktü! 6 yılın en sert düşüşü

Japonya'da eylül ayı hanehalkı harcamaları yıllık %6,8 düşerek Eylül 2020'den bu yana en sert gerilemeyi kaydetti. Reel ücretler yükselmesine rağmen tüketimdeki zayıflama, BoJ'un aralık ayındaki olası faiz artırımını tartışmaya açtı.

Yayınlandı 5 dk
Yayınlanma
Okuma Süresi 5 Dakika
Japonya hanehalkı harcamaları eylülde yüzde 6,8 azalarak altı yılın en sert düşüşünü gördü
Japonya'da eylül ayı tüketim harcamaları reel olarak yüzde 6,8 azalırken hanelerin aylık ortalama harcaması 289.536 yen oldu.
PiyasaDetay’ı Google’da tercih edilen kaynaklara ekle Google’da tercih edilen kaynaklara ekle
Okuma ayarı

Japonya’da ücretler yükseliyor ancak haneler harcamalarını kısmaya devam ediyor. İçişleri ve İletişim Bakanlığının 10 Kasım’da yayımladığı verilere göre iki ve daha fazla kişiden oluşan hanelerde eylül ayı tüketim harcamaları enflasyondan arındırılmış olarak yıllık yüzde 6,8 geriledi. Bu, Eylül 2020’den bu yana görülen en sert düşüş. Üstelik tüketimdeki daralma üst üste 10’uncu aya taşındı.

Ekonomistler yüzde 3,1’lik düşüş bekliyordu. Gerçekleşme, tahminden 3,7 puan daha kötü geldi. Mevsim etkilerinden arındırılmış harcamalar da bir önceki aya göre yüzde 2,8 azaldı; piyasada yüzde 0,3 artış öngörülüyordu. Verinin hem yıllık hem aylık ölçümde beklentilerin belirgin altında kalması, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz artırımı için izlediği ücret-tüketim ilişkisini yeniden gündeme getirdi.

İçindekiler
  1. Japonya hanehalkı harcamaları 289.536 yen oldu
  2. Ulaşım, eğitim ve eğlence harcamalarında sert gerileme
  3. Reel ücretler yüzde 2,2 artarken tüketim neden düştü?
  4. BoJ’un aralık faiz kararı daha karmaşık hale geldi
  5. Japon yeni ve hisse piyasası için hangi veriler önemli?

Japonya hanehalkı harcamaları 289.536 yen oldu

Resmî hanehalkı anketine göre eylülde iki veya daha fazla kişilik bir hanenin ortalama aylık tüketim harcaması 289.536 yen olarak hesaplandı. Bu tutar cari fiyatlarla, yani nominal düzeyde yüzde 4,5 daha düşük. Fiyat değişimlerinin etkisi çıkarıldığında ise gerçek tüketim hacmindeki düşüş yüzde 6,8’e ulaşıyor.

Ağustosta yıllık reel daralma yüzde 3,1’di. Böylece tek ayda düşüşün büyüklüğü 3,7 puan arttı. Eylül 2020’deki yüzde 10,2’lik gerilemeden bu yana daha ağır bir yıllık kayıp görülmemişti.

Japonya tüketim göstergesi Son veri
Eylül harcaması, iki ve üzeri kişilik hane 289.536 yen
Yıllık reel değişim -%6,8
Yıllık nominal değişim -%4,5
Mevsim arındırılmış aylık reel değişim -%2,8
Yıllık düşüş beklentisi -%3,1
Kesintisiz yıllık düşüş süresi 10 ay
Eylül reel ücret değişimi +%2,2

Buradaki harcama serisi tüm Japon nüfusunun tek tek giderlerini ölçmüyor; iki ve üzeri kişilik haneleri kapsayan araştırmanın ortalaması. Ücret artışı rakamı ise ayrı bir ücret istatistiğinden geliyor. Bu iki ölçümün farklı kapsamları bulunduğunu dikkate almak, tüketimin neden yükselmediğini değerlendirirken önemli.

Ulaşım, eğitim ve eğlence harcamalarında sert gerileme

Eylülde harcama daralması tek bir kalemle sınırlı değildi. Eğitim harcamaları yıllık reel yüzde 23,5 azalırken enerji ve su giderlerindeki düşüş yüzde 10,5 oldu. Ulaştırma ve iletişim harcamaları yüzde 9,1, kültür ve eğlence harcamaları yüzde 8,7, sağlık harcamaları yüzde 7,6 geriledi. Gıda harcamalarında da yüzde 2,5’lik düşüş kaydedildi.

Bu oranlar her kalemin kendi yıllık reel değişimi. Örneğin eğitimde yüzde 23,5 düşüş yaşanması, toplam tüketimdeki 6,8 puanlık kaybın 23,5 puanının eğitimden geldiği anlamına gelmiyor. Harcama gruplarının bütçe içindeki ağırlığı farklı.

Japon istatistik yetkilileri eylül ayındaki olağanüstü yağışların ve tayfunların dışarı çıkmayı azaltarak tüketimi baskıladığını belirtti. Tokyo’da ay boyunca her gün yağış kaydedilmesi, hava koşullarının alışveriş ve seyahat üzerindeki olağandışı etkisini gösteriyor. Daha serin hava içecek, elektrik ve klima gibi dayanıklı tüketim ürünlerine yönelik harcamaları da sınırladı.

Dolayısıyla eylül ayındaki bütün daralmayı yalnızca tüketicilerin alım gücüne bağlamak eksik olur. Fakat hava koşulları geçici bir etken olsa bile tüketimin 10 aydır aralıksız düşmesi, zayıflığın daha uzun süredir devam ettiğini ortaya koyuyor.

Reel ücretler yüzde 2,2 artarken tüketim neden düştü?

Japonya’da eylül ayında enflasyondan arındırılmış ücretler yıllık yüzde 2,2 yükseldi. Nominal nakit ücretlerdeki yüzde 4,6’lık artış, Ocak 1997’den bu yana en yüksek büyüme hızına karşılık geliyor. Normal koşullarda ücretlerin fiyatlardan daha hızlı yükselmesi, hanelerin tüketim kapasitesini destekler. Eylül verisinde ise bu destek harcamalara yansımadı.

Ücretli çalışanların bulunduğu hanelerde tüketim harcamalarının yıllık yüzde 10 azalması da dikkat çekiyor. Öte yandan aynı hane grubunun ortalama aylık geliri 528.074 yene ulaştı; gelir nominal yüzde 3,4, kullanılan fiyat endeksine göre reel yüzde 0,9 yükseldi. Gelir artışı ile tüketim düşüşünün yan yana gelmesi, hanelerin mevcut gelirlerinin daha büyük bölümünü harcamak yerine ayırdığını veya belirli harcamaları ertelediğini düşündürüyor.

Bu davranışın nedeni yalnızca tasarruf tercihi olmayabilir. Gıda ve enerji fiyatlarının hane bütçesinde bıraktığı baskı, gelecekteki gelir belirsizliği ve hava koşulları da harcama kararlarını etkiliyor. Ücret artışının herkese eşit dağılmaması ise ortalama gelirdeki yükselişin bütün hanelerde aynı rahatlamayı yaratmamasına yol açabilir.

BoJ’un aralık faiz kararı daha karmaşık hale geldi

Japonya Merkez Bankası ekim toplantısında politika faizini yüzde 1,25’te tutmuştu. Banka, sürdürülebilir ücret artışları ve yüzde 2 enflasyon hedefi yönünde ilerleme sağlandığı görüşüyle para politikasını daha da sıkılaştırma seçeneğini açık tutuyor. Piyasalarda 18 Aralık toplantısında yeni faiz artırımı yapılabileceği beklentisi bulunuyor.

Ancak eylül tüketim verisi BoJ için kolay bir tablo sunmuyor. Ücretler ve temel enflasyon faiz artırımını destekleyen işaretler verirken hanehalkı harcamalarında 2020’den bu yana en sert gerileme görülüyor. Daha yüksek faiz, özellikle kredi kullanan hanelerin finansman yükünü artırabilir; diğer yandan fiyat baskısını azaltarak satın alma gücünü korumaya yardımcı olabilir.

Tek aylık tüketim verisi nedeniyle aralıkta faiz artırımı kesin olarak iptal edildiği sonucuna varılamaz. BoJ’un kararında sonraki enflasyon, ücret, tüketim ve büyüme göstergeleri birlikte etkili olacak. Ayrıca kötü hava koşullarının eylül rakamlarına ne kadar geçici etki yaptığı ekim verisiyle daha iyi anlaşılacak.

Japon yeni ve hisse piyasası için hangi veriler önemli?

Japon yeninin yönü yalnızca hanehalkı harcamalarına bağlı değil. BoJ’un faiz beklentileri, ABD-Japonya faiz farkı ve küresel risk iştahı da kurda etkili. Faiz artırım beklentilerinin zayıflaması yen üzerinde baskı yaratabilir; ancak tek veriden hareketle kesin bir kur yönü çıkarmak mümkün değil.

Güncel JPY/TRY seviyesi ve geçmiş dönem grafiği Japon yeni kuru sayfamızda izlenebilir. Japonya borsasında ise tüketim odaklı perakende ve hizmet şirketleri için talep görünümü, küresel satışlara dayanan ihracatçılardan farklı bir önem taşıyor. Nitekim 6 Kasım’daki Nikkei satışlarının ana nedeni küresel teknoloji ve yarı iletken hisselerindeki baskıydı; bugünkü tüketim verisi ayrı bir ekonomik gelişme.

Japon yeni kuru Japon yeni kaç TL? Canlı JPY/TRY fiyatı ve grafiği Japon yeninin TL karşısındaki fiyatını ve dönemsel kur hareketlerini inceleyin. Japon yeni kuruna bak

Japonya’da tüketim 10 aydır reel olarak gerilerken ücretlerin yükselmesi, para politikasının karşı karşıya olduğu temel sorunu gösteriyor: Hanelerin gelirindeki toparlanma henüz mağaza ve hizmet harcamalarına yeterince yansımıyor. BoJ’un aralık kararı öncesinde bu ayrışmanın sürüp sürmediği, tek bir faiz tahmininden daha güçlü bir sinyal verebilir.

Yorumlar

Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmaz. Spam ve reklam içerikli yorumlar onaylanmaz.