Petrol fiyatları, Suudi Arabistan’ın ihracattaki aksamayı Umman üzerinden ek sevkiyatla telafi etmeye yönelmesi üzerine 17 Eylül’de sert geriledi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,94 düşüşle 102,72 dolara inerken ABD tipi ham petrol yüzde 1,91 kayıpla 100,47 dolardan işlem gördü.
Reuters’ın piyasa verilerine göre Brent gün içinde 10 Eylül’den bu yana, WTI ise 11 Eylül’den bu yana en düşük seviyelerini test etti. Her iki kontrat da bir önceki seansta yaklaşık 3 dolar değer kaybetmişti. Buna rağmen fiyatlar, Orta Doğu’daki çatışmanın genişleyebileceği endişesi nedeniyle 100 doların üzerinde kalmayı sürdürdü.
İçindekiler
Suudi petrolü Umman üzerinden taşınıyor
Arz kaygısını azaltan gelişme, Suudi Arabistan’ın Asyalı rafinerilere Umman’ın Sohar Limanı açıklarında gemiden gemiye transfer yoluyla ek ham petrol sunması oldu. Bu sevkiyatlar, ülkenin doğusundaki üretim sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu terminaline bağlayan East-West boru hattındaki hasarın etkisini sınırlamayı amaçlıyor.
Hatta hizmet veren iki pompa istasyonu geçen haftaki saldırıda zarar görmüştü. Yanbu’daki yüklemelerin askıya alınması ve Avrupa’ya gidecek bazı kargoların iptal edilmesi, hafta başında petrolü yaklaşık dört ayın zirvesine taşımıştı. ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın akışın birkaç gün içinde yeniden başlayabileceğini söylemesi de satışları hızlandırdı.
Ham petrol düşerken dizel baskısı sürüyor
Petroldeki gerileme ürün piyasasında aynı ölçüde bir rahatlama yaratmış değil. Orta Doğu’daki enerji altyapısı sorunlarına Rusya’daki rafineri kesintileri de eklenince dizel arzı daraldı. Avrupa gazyağı ve ABD ultra düşük kükürtlü dizel vadeli kontratları bu hafta rekor seviyelere ulaştı.
Rafinerilerin yüksek marj nedeniyle üretimde dizele öncelik vermesi, ham petrol ile işlenmiş ürün fiyatlarının kısa vadede farklı yönlerde hareket edebileceğini gösteriyor. Bu ayrışma Türkiye açısından önemli; yurt içindeki motorin fiyatı yalnız Brent’e değil, Akdeniz ürün fiyatlarına, döviz kuruna, rafineri fiyatlamasına ve vergilere göre oluşuyor.
Bu nedenle Brent’teki günlük düşüş pompaya otomatik ve aynı büyüklükte indirim anlamına gelmiyor. Türkiye’de motorinin litre fiyatı son artışla üç haneli seviyeye çıkarken, küresel dizel sıkışıklığı maliyet baskısının sürdüğüne işaret ediyor. PiyasaDetay’ın motorin fiyatlarındaki son değişimi ele alan haberinde pompa fiyatını etkileyen kalemler ayrıntılı biçimde yer alıyor.
Arz riski tamamen ortadan kalkmadı
Alternatif sevkiyat rotası kısa vadeli kaygıları azaltırken East-West hattındaki onarım takvimi henüz kesinleşmedi. Piyasa, Yanbu yüklemelerinin ne zaman normalleşeceğini ve bölgedeki saldırıların enerji altyapısına yeniden zarar verip vermeyeceğini izliyor. Hattın uzun süre kapalı kalmasının küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’ünü etkileyebileceği hesaplanıyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.