Brent petrol, 9 Eylül’den beri ilk kez 100 doların altında kapanmasının ardından yeni işlem gününde 99,18 dolara geriledi. Fiyattaki yön değişiminde Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’e uzanan Doğu-Batı boru hattını yeniden devreye alması, Irak’ın ihracatı artırması ve ABD ile İran arasındaki görüşmelere yönelik beklentiler birlikte etkili oldu.
23 Eylül sabahındaki işlemlerde Brent vadeli kontratları yüzde 0,07 düşüşle 99,18 dolar seviyesinde işlem gördü. ABD tipi ham petrol WTI ise yüzde 0,39 kayıpla 90,17 dolara indi. Brent bir gün önce 8 Eylül’den bu yana ilk kez 100 doların altında kapanmıştı.
İçindekiler
Doğu-Batı hattının açılması arz hesabını değiştirdi
Suudi Arabistan, ülkenin doğusundaki üretim merkezlerini Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu terminaline bağlayan Doğu-Batı boru hattında operasyonları yeniden başlattı. Reuters’a bilgi veren üç kaynağa göre hat 11 Eylül’deki insansız hava aracı saldırılarının ardından kapatılmış, Yanbu’dan ham petrol yüklemeleri durmuştu.
Hattın önemi taşıdığı petrol miktarından geliyor. Hürmüz Boğazı çevresindeki savaş koşulları Körfez sevkiyatını aksatırken Suudi Arabistan bu güzergâh üzerinden günde yaklaşık 4 milyon varili Yanbu’ya yönlendirebiliyor. Bu miktar dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne karşılık geliyor. Operasyonların yeniden başlaması, Hürmüz dışındaki alternatif çıkış kapasitesinin tekrar kullanılabileceği anlamına geliyor.
Ancak hattın devreye alınması 4 milyon varillik akışın tamamının anında piyasaya ulaştığını göstermiyor. Fiyatlamada öne çıkan unsur, saldırı sonrasında kaybedilen taşıma seçeneğinin yeniden kazanılması ve Orta Doğu’dan sevkiyatın artabileceğine yönelik işaretler.
Irak ihracatı ve ABD stokları fiyatı aşağı çekti
Arz tarafındaki ikinci önemli başlık Irak’tan geldi. Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed, ülkenin günlük petrol ihracatının 3 milyon varili aştığını açıkladı. Türkiye üzerinden yapılan sevkiyatın da günlük 600 bin varilin üzerine çıkarılması hedefleniyor.
Bu rakamlar savaş öncesi seviyelere tam dönüş anlamına gelmiyor. Gemi takip şirketleri Vortexa ve Kpler, Irak’ın ağustos ihracatını sırasıyla günlük 2,3 milyon ve 2,17 milyon varil olarak hesaplamıştı. Buna karşılık şubat ayında verilen savaş öncesi tahminler 3,7 milyon ve 3,36 milyon varil düzeyindeydi.
ABD’de açıklanan sektör verisi de petrol üzerindeki baskıyı artırdı. Ham petrol stokları 18 Eylül ile biten haftada 1,8 milyon varil yükseldi. Piyasa beklentisi stokların azalması yönündeydi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin resmi haftalık verisi günün ilerleyen saatlerinde açıklanacak.
Diplomasi beklentisi fiyatlara ihtiyatlı yansıyor
New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu temasları sırasında ABD ile İran arasında yürütülen görüşmelere ilişkin olumlu mesajlar da savaş kaynaklı risk primini azalttı. ABD Başkanı Donald Trump sert ifadelerini sürdürürken temsilcilerinin İranlı arabulucularla yaptığı temasları verimli olarak nitelendirdi.
Petrol piyasası henüz kalıcı bir anlaşmayı fiyatlamıyor. Brent’in 100 dolar altına inmesi, kısa vadede arz kanallarının yeniden açılmasına ve müzakere ihtimaline verilen tepkiyi gösteriyor. Bundan sonraki yön açısından Yanbu’dan fiili yüklemelerin hızı, Irak ihracatındaki artışın sürdürülebilirliği ve resmi ABD stok verisi belirleyici olacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.