Türkiye imalat sanayisindeki daralma ağustosta hafifledi. İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi, temmuzdaki 47,7 seviyesinden 48,1’e yükselerek son üç ayın en yüksek değerini aldı.
Endeksin 50’nin altında kalması faaliyet koşullarının hâlâ bozulduğunu anlatıyor. Sipariş kayıplarının yavaşlaması olumlu bir ara sinyal verirken üretim, istihdam ve satın alma faaliyetlerindeki düşüş sürdü. Yakıt, petrol ve ham madde fiyatları ise üreticilerin maliyetini daha hızlı artırdı.
İçindekiler
Daralma hafifledi, üretim üçüncü ay geriledi
PMI anketinde 50’nin üzerindeki değerler bir önceki aya göre iyileşmeye, 50’nin altındaki değerler bozulmaya karşılık geliyor. Ağustos sonucu sektörün büyümeye dönmediğini, daralmanın ise temmuza göre daha sınırlı kaldığını yansıtıyor. Manşet endeks son üç ayın zirvesine çıksa da eşik değere ulaşamadı.
Fabrikaların üretimi üst üste üçüncü ay azaldı. İSO raporuna göre üretimdeki düşüş ılımlı seyretti ve temmuz ayındaki hıza yakın gerçekleşti. Mevcut iş yükünün zayıf kalması, şirketleri çalışan sayısını ve satın alma faaliyetlerini azaltmaya yöneltti. Her iki alandaki kayıp temmuza kıyasla daha belirgin oldu.
Sipariş kaybı yavaşladı, talep sorunu bitmedi
Toplam yeni siparişler ile ihracat siparişleri ağustosta gerilemeye devam etti. Düşüş hızının her iki göstergede de temmuzdan düşük olması, manşet PMI’daki toparlanmanın ana dayanaklarından birini oluşturdu. Firmalar yine de yeni üretim açmak yerine siparişlerini mümkün olduğunca mevcut stoklardan karşıladı.
Stok kullanımı hem girdi stoklarını hem de nihai ürün stoklarını aşağı çekti. Zayıf sipariş akışı nedeniyle fabrikaların yeni malzeme alımına temkinli yaklaşması, üretim zincirindeki hacmin henüz kalıcı biçimde toparlanmadığını anlatıyor.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Orta Doğu’daki savaşın talebi zayıflattığını ve şirket kararlarına ilave belirsizlik getirdiğini belirtti. Harker, yeni siparişlerdeki kaybın son üç ayın en ılımlı düzeyine gerilemesini olumlu değerlendirdi. Toparlanma ihtimalinin bölgedeki gelişmelerle yakından bağlantılı olduğunu da ekledi.
Yakıt ve ham madde maliyetleri hızlandı
Ağustosta girdi maliyeti enflasyonu son üç ayın en yüksek düzeyine çıktı. Ankete katılan şirketler artışı yakıt, petrol ve ham madde fiyatlarıyla ilişkilendirdi. Üreticiler maliyetin bir bölümünü satış fiyatlarına yansıttı ve nihai ürün fiyatlarındaki artış da hızlandı.
Fiyat artışlarının hızı yılın ilk altı ayındaki ortalamanın altında kaldı. Yine de talep daralırken maliyet baskısının güçlenmesi, şirketlerin kâr marjı ile satış hacmi arasında zor bir denge kurduğunu düşündürüyor. PMI fiyat endeksleri resmi enflasyon verisinin yerine geçmiyor, ancak sanayideki maliyet aktarımının yönü hakkında erken bilgi sağlıyor.
Sektörlerin tamamında siparişler yavaşladı
İSO’nun sektörel raporu, ağustosta son beş ayda ilk kez incelenen bütün sektörlerde yeni siparişlerin azaldığını bildirdi. Yeni ihracat siparişlerinde bazı iyileşme belirtileri görülse de talep sorunu imalatın geneline yayıldı. Üretimini ve istihdamını artırabilen sektör sayısı temmuza göre geriledi.
Yatırımcı açısından 48,1 seviyesi iki yönlü bir tablo sunuyor. Daralmanın hız kesmesi ekonomik faaliyette daha sert bir kaybın önüne geçebilir. Maliyet ve satış fiyatı göstergelerindeki yükseliş ise enflasyondaki düşüş sürecine sanayi cephesinden yeni bir baskı ekleyebilir. Eylül dönemi PMI sonuçları, siparişlerdeki iyileşmenin sürüp sürmediğini ve firmaların fiyat artışlarının yeniden hızlanıp hızlanmadığını gösterecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.