İmalat sanayisi, ağustos verisinde hem geçen yılın hem de temmuzun altında kaldı. TÜİK’in 9 Ekim’de açıklanan sonuçlarını aktaran Foreks ve Bloomberg HT’ye göre imalattaki yıllık düşüş yüzde 2,5, aylık düşüş yüzde 1,6 oldu. Madencilik ile elektrik ve gaz grubundaki artışlar, toplam sanayideki kaybı sınırladı.
Sanayi üretimi yıllık karşılaştırmada üst üste dördüncü ay geriledi. Ağustos sonucunun ayırt edici tarafı, bütün alt sektörlerin aynı yönde hareket etmemesi. Üretim kaybı imalatta yoğunlaşırken diğer iki ana grup hem aylık hem yıllık bazda artış kaydetti.
İmalattaki daralma toplamın 0,6 puan üzerinde
İmalatın yüzde 2,5’lik yıllık düşüşü, toplam sanayinin yüzde 1,9’luk gerilemesinden 0,6 yüzde puan daha derin. Aylık karşılaştırmada da fark aynı: imalat yüzde 1,6, toplam sanayi yüzde 1 azaldı. İki ayrı karşılaştırma döneminde aynı farkın oluşması, ağustos tablosunda imalatın zayıf konumunu somutlaştırıyor.
Madencilik ve taş ocakçılığında yıllık artış yüzde 1,7’ye, aylık artış yüzde 4,1’e ulaştı. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımında ise aynı oranlar sırasıyla yüzde 1,3 ve yüzde 3,3 oldu. Aylık toparlanmanın en güçlü olduğu ana grup madencilikti.
Bu oranlar sektörlerin kendi üretim endekslerindeki değişimleri gösteriyor. Toplam endekse katkı hesabında sektör ağırlıkları da kullanılıyor; açıklanan değişim oranlarını doğrudan toplayarak toplam sanayi sonucuna ulaşmak mümkün olmuyor.
Sipariş anketinde de üretim zayıf
Ağustosun gerçekleşmiş üretim verisini izleyen eylül PMI anketi de imalatta güç kaybının sürdüğünü gösterdi. İstanbul Sanayi Odası’nın açıklamasına göre manşet PMI ağustostaki 48,1’den eylülde 47,9’a indi. Aylık değişim 0,2 puan oldu ve endeks faaliyet koşullarında iyileşmeyi gösteren 50 eşiğinin altında kaldı.
İSO açıklamasında eylülde izlenen 10 sektörün dokuzunda üretimin yavaşladığı, tek istisnanın gıda ürünleri olduğu belirtildi. Yeni siparişlerdeki zayıflığa eşlik eden girdi maliyeti artışının dört ayın en yüksek hızına ulaşması, üreticilerin hacim ve maliyet tarafında aynı anda baskıyla karşılaştığını gösteriyor.
Sanayi üretimi ile PMI farklı dönemleri ve ölçümleri kapsıyor. İlk veri üretilen hacmi, anket ise firmaların faaliyet koşullarındaki değişimi izliyor. Ağustos endeksi ve eylül anketinin birlikte sunduğu bilgi, imalattaki zayıflığın üçüncü çeyreğin sonuna kadar uzanan bir görünüm taşıması; madencilik ve enerjideki artışın imalat geneline yayılmış bir toparlanma göstermemesi.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.