ABD Başkanı Donald Trump, Federal Rezerv’in 15–16 Eylül toplantısından önce ülkesinin dünyadaki en düşük faiz oranına sahip olması gerektiğini söyledi. Trump, Fed’in enflasyon ve ekonomik faaliyete ilişkin verileri ne gösterirse göstersin ABD’nin diğer ülkelerden daha düşük faiz ödemesini istedi.
Açıklama, para politikasının sıkılaşabileceği bir toplantının hemen öncesinde geldi. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun cuma günü yayımladığı verilere göre tüketici fiyatları ağustosta aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 3,4 arttı. Enerji ve gıda hariç çekirdek enflasyon aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,4 olarak ölçüldü. Verinin ardından piyasalarda faiz artışı beklentisi güç kazandı.
Trump’ın talebi Fed’in veri gündemiyle ayrıştı
Trump, İrlanda’daki golf turnuvasında gazetecilere yaptığı açıklamada Fed’in bu hafta faiz artırıp artırmayacağını bilmediğini söyledi. Buna rağmen ABD’nin kredi kalitesi ve ekonomik gücü nedeniyle en düşük borçlanma maliyetinden yararlanması gerektiğini savundu. Başkanın sözleri bir politika kararı değil, merkez bankasına yönelik açık bir siyasi talep niteliğinde.
Fed’in faiz kararını Başkan tek başına almıyor. Federal Açık Piyasa Komitesi üyeleri istihdam, fiyat istikrarı ve finansal koşullara ilişkin verileri birlikte değerlendirerek oy kullanıyor. Beyaz Saray’ın düşük faiz tercihi kamuoyu önünde güçlü biçimde dile getirilse de kararın gerekçesi komitenin ekonomik görünüm değerlendirmesine dayanacak.
Fed’in resmî toplantı takvimine göre Federal Açık Piyasa Komitesi 15–16 Eylül’de bir araya gelecek. Toplantıda faiz kararının yanında yeni ekonomik projeksiyonlar da yayımlanacak. Komite üyeleri büyüme, işsizlik, enflasyon ve politika faizine ilişkin tahminlerini güncelleyecek.
Enflasyon verisinin ayrıntıları Fed’in önündeki güçlüğü büyütüyor. BLS raporunda benzin fiyatlarının ağustosta yüzde 3,9, genel enerji endeksinin yüzde 2,1 arttığı görüldü. Barınma maliyetlerindeki aylık artış yüzde 0,3 oldu. Enerjide yıllık artışın yüzde 16,3’e ulaşması, hane bütçelerinde fiyat baskısının sürdüğünü gösteriyor.
Manşet endeksteki aylık yüzde 0,4 artış son dört ayın en yüksek hızına denk geldi. Çekirdek göstergenin yıllık bazda yüzde 2,4’e gerilemesi ise fiyat baskısının bütün kalemlerde aynı yönde ilerlemediğini gösterdi. Fed, enerji kaynaklı yükselişin kalıcı olup olmadığını ve hizmet enflasyonuna yayılıp yayılmadığını birlikte değerlendirecek.
Trump uzun süredir yüksek faizlerin konut, kredi kartı ve işletme finansmanı üzerinden seçmenin satın alma gücünü zayıflattığını savunuyor. Son kamuoyu araştırmaları da geçim maliyetinin ara seçimler öncesinde seçmenlerin temel kaygılarından biri olduğunu gösteriyor. Faiz artışı kısa vadede kredi maliyetlerini yükseltirken yönetimin ekonomik mesajını zorlaştırabilir.
Warsh döneminde bağımsızlık sınavı
Trump, önceki Fed Başkanı Jerome Powell’ı sık sık eleştirmişti. Kendi tercihi Kevin Warsh’ın bu yıl başkanlığı devralmasının ardından Fed yönetimine daha destekleyici bir ton kullandı. Ancak son haftalarda faiz talebini yeniden sertleştirdi ve ticaret açığı verdiği ülkelerle ilişkileri faiz politikasına bağlayan mesajlar paylaştı.
Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, Warsh’ın bağımsızlığının korunacağını söyledi. Hassett aynı zamanda Fed’in faiz artırması halinde Trump’ın karardan memnun olmayacağını ifade etti. İki açıklama birlikte okunduğunda Beyaz Saray’ın düşük faiz isteği ile merkez bankasının fiyat istikrarı görevi arasındaki gerilim sürüyor.
Fed’in kararı dolar, ABD tahvil faizleri ve değerli metaller için iki yönlü bir fiyatlama yaratabilir. Faiz artışı ve sıkı mesajlar doları ve tahvil getirilerini destekleyerek altın üzerinde baskı kurabilir. Faizin sabit bırakılması veya beklenenden daha yumuşak bir yönlendirme ise getirileri aşağı çekip altına alan açabilir.
Toplantı 16 Eylül’de tamamlanacak. Karar metniyle birlikte ekonomik projeksiyonlar yayımlanacak ve Fed Başkanı Kevin Warsh basın toplantısında komitenin ayrıntılı enflasyon değerlendirmesini açıklayacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.