Oracle’ın Lisanslama Uygulamaları AB’nin İnceleme Alanında

Oracle’ın yazılım lisanslama uygulamaları Avrupa Birliği rekabet otoritesinin inceleme alanına girdi. Reuters’ın konuya yakın bir kaynağa dayandırdığı habere göre Avrupa Komisyonu, piyasa katılımcılarından bilgi istiyor. Komisyon ayrıca mevcut aşamada Oracle veya başka bir şirket hakkında resmî soruşturma bulunmadığını açıkladı.

İlk temasların bir rekabet dosyasına dönüşeceği henüz belli değil. Toplanan bilgiler, düzenleyicinin olası bir vakayı ayrıntılandırmasına da konuyu herhangi bir işlem yapmadan kapatmasına da yol açabilir. Oracle, haber yayımlandığı sırada yorum talebine yanıt vermedi.

Komisyon üçüncü taraflardan bilgi istiyor

Kurumsal yazılım lisansları, şirketlerin yalnız programı kullanma hakkını değil bakım, destek, güncelleme ve farklı bir hizmet sağlayıcısına geçiş koşullarını da belirliyor. Uzun süreli sözleşmelerde ücret hesaplama yöntemi, kullanılmayan lisansların durumu ve ayrılan müşterinin geri dönüş maliyeti toplam harcamayı ciddi ölçüde değiştirebiliyor.

Avrupa Komisyonunun üçüncü taraflara yöneldiği bilgi toplama sürecinde hangi Oracle ürünlerinin ya da sözleşme maddelerinin ele alındığı açıklanmadı. Piyasa katılımcılarından görüş istenmesi, müşterilerin ve rakip hizmet sağlayıcıların uygulamada karşılaştığı koşulları anlamaya yarıyor. Henüz kamuya açık bir iddia listesi, takvim veya Oracle’dan talep edilmiş bir taahhüt bulunmuyor.

Komisyonun Oracle’a ilgisi yeni değil. Reuters, Eylül 2025’te yayımladığı haberinde düzenleyicinin 2022 tarihli bir ankette şirketlere SAP ve Oracle’ın kurumsal yazılım destek hizmetlerini sorduğunu bildirmişti. Sorular arasında müşterilerin rakip bir sağlayıcıya kolayca geçip geçemediği de vardı. Son bilgi talepleri, Oracle tarafındaki değerlendirmenin tamamlanmadığını düşündürüyor.

SAP kararı yazılım pazarına ölçü getirdi

Oracle dosyasının gündeme gelmesinden kısa süre önce Avrupa Komisyonu, SAP’nin bakım ve destek hizmetlerine ilişkin taahhütlerini 8 Temmuz’da bağlayıcı hâle getirdi. SAP müşterileri belirli lisansları ve bunlara bağlı bakım ücretlerini sonlandırma, destek sağlayıcısını değiştirme ve bazı ücretleri daha açık bir yöntemle hesaplatma imkânı kazandı. Şirket ayrıca geri dönen müşterilerden alınan yeniden başlatma ücretini kaldırmayı kabul etti.

SAP’nin taahhütleri on yıl boyunca küresel ölçekte uygulanacak. Karar Oracle hakkında aynı sonucun çıkacağı anlamına gelmiyor. İki şirketin sözleşmeleri, ürün yapıları ve müşterilere sunduğu destek modelleri farklı olabilir. Komisyonun SAP kararında odaklandığı konu, şirketlerin şirket içi kurulu yazılımlar için bakım ve destek sağlayıcısı seçerken karşılaştığı kısıtlamalardı.

Kullanılmayan lisanslara ödeme yapılması veya üçüncü taraf desteğe geçerken ek maliyet çıkması, yazılım müşterilerinin toplam harcamasını doğrudan artırıyor. Oracle açısından hangi gelir kaleminin ya da müşteri grubunun değerlendirmeye konu olduğu bilinmediğinden, şirketin mali tabloları üzerinde şimdiden bir etki hesabı yapmak mümkün değil.

Resmî soruşturma açılırsa süreç değişecek

AB rekabet kurallarında şirketlerden ve müşterilerden bilgi toplanması, resmî soruşturma ve ihlal kararıyla aynı hukuki ağırlığı taşımıyor. Komisyon sözcüsünün açıklaması da mevcut aşamanın sınırını çiziyor. Oracle hakkında bir ihlal tespiti yapılmadı ve şirkete yöneltilmiş resmî bir suçlama bulunmuyor.

Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 102. maddesi, hâkim durumun kötüye kullanılmasını yasaklıyor. Bir lisans koşulunun sert veya pahalı bulunması tek başına ihlal kararı için yeterli değil. Komisyonun ilgili pazarı, şirketin buradaki konumunu ve uygulamanın rekabet üzerindeki etkisini kanıtlaması gerekiyor.

Olası bir dosyanın ilerlemesi hâlinde Komisyon, davranışın değiştirilmesini sağlayacak taahhütleri değerlendirebilir veya soruşturmayı sürdürerek karar verebilir. AB mevzuatında rekabet ihlalleri için üst sınır, karar öncesindeki mali yılda şirket grubunun toplam cirosunun yüzde 10’u. Söz konusu tavan mevcut bilgi toplama aşamasında Oracle için hesaplanmış bir ceza beklentisi değil.

Komisyon bilgi taleplerinin ardından resmî soruşturma açarsa kararı ayrıca duyuracak. Kurum herhangi bir takvim vermedi. Oracle’ın inceleme hakkında yapacağı ilk açıklama, şirketin lisans koşullarında değişiklik düşünüp düşünmediğini netleştirebilir.