İngiltere’de Mağaza Fiyat Enflasyonu Yüzde 1,5 ile 2,5 Yılın Zirvesinde

İngiltere’de mağaza raflarındaki fiyat artışı ağustosta yıllık yüzde 1,5’e çıkarak Şubat 2024’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. British Retail Consortium (BRC) ile NIQ tarafından hazırlanan endeks temmuzda yüzde 0,9 artmıştı. Gıda fiyatlarındaki hızlanmaya elektronik ürünler de eklenirken veri, 16 Eylül’de açıklanacak resmi tüketici enflasyonu öncesinde yeni bir maliyet baskısı sinyali verdi.

Araştırma 1–7 Ağustos dönemini kapsıyor. BRC’nin yöntemine göre endeks; gıda, giyim, elektrikli ürünler, mobilya ve ev gereçleri dahil yedi ana gruptaki 500 yaygın ürünü, beş büyük kentte yaklaşık 6 bin 500–7 bin fiyat noktası üzerinden ölçüyor. Hizmetleri ve konut maliyetlerinin tamamını içermediği için resmi tüketici fiyat endeksinin yerine geçmiyor. Ağustos oranı, yüzde 1,2’lik üç aylık ortalamanın da üzerinde bulunuyor.

İşlenmiş gıdada artış belirginleşti

Gıda fiyat enflasyonu temmuzdaki yüzde 2,2’den yüzde 2,8’e yükselerek son dört ayın en yüksek oranına çıktı. Taze gıdadaki artış yüzde 3,1’den yüzde 3,0’a sınırlı biçimde gerilerken raf ömrü uzun, çoğunlukla işlenmiş ürünlerde oran yüzde 1,1’den yüzde 2,5’e sıçradı. Son gruptaki değişim, aylık verinin ana ayrışma noktalarından birini oluşturdu.

BRC Üst Yöneticisi Helen Dickinson, enerji, girdi ve emtia maliyetlerinin özellikle ithal edilen veya üretim süreci daha uzun olan gıdalara yansımaya başladığını söyledi. Enerji fiyatı yalnız mağazanın elektrik faturasını değiştirmiyor; üretim, soğutma, ambalaj ve taşımada da maliyet yaratıyor. Perakendecinin bu gideri ne kadar süre kendi marjında tutabildiği, raf fiyatına geçişin zamanını etkiliyor.

NIQ Perakende ve İş Dünyası Analiz Başkanı Mike Watkins, yaz dönemindeki promosyonların sona ermesinin yıllık oranları yukarı taşıyan etkenlerden biri olduğunu belirtti. Okula dönüş alışverişi öncesinde giyim fiyatlarının düşük tutulması ise artışı kısmen sınırladı. Sonbaharda promosyon yoğunluğu ile tedarik zinciri maliyetleri arasındaki denge, perakendecilerin fiyat rekabetini şekillendirecek.

Yapay zekâ talebi elektronik fiyatlarına yansıdı

Gıda dışı ürünlerde yıllık fiyat artışı yüzde 0,2’den yüzde 0,9’a çıktı; üç aylık ortalama yüzde 0,6 düzeyinde bulunuyor. BRC, elektrikli ürünlerdeki yükselişi yapay zekâ yatırımlarının bellek çipleri ve depolama bileşenlerine getirdiği yoğun taleple ilişkilendirdi. Aynı parçalar dizüstü bilgisayar, telefon ve farklı tüketici elektroniği ürünlerinde de kullanıldığı için kurumsal teknoloji harcamalarındaki büyüme perakende maliyet zincirine taşınabiliyor.

Elektronik tarafındaki fiyatlama yalnız bileşen maliyetine bağlı değil. Sterlinin üretici ülke para birimleri karşısındaki seviyesi, navlun, stok devir hızı ve kampanya takvimi nihai etiketi değiştiriyor. İngiltere verilerinin kur beklentilerine yansıması canlı sterlin kuru ve GBP/TRY grafiği üzerinden de takip edilebilir.

BRC verisi resmi enflasyondan neden farklı?

Ulusal İstatistik Ofisinin (ONS) temmuz verisinde tüketici enflasyonu yüzde 2,9, konut maliyetlerini de içeren CPIH ise yüzde 3,1 olarak ölçüldü. BRC göstergesi mağazalarda satılan ürünlere odaklandığından kira, ulaşım hizmetleri ve diğer geniş harcama kalemlerini kapsamıyor. Buna karşın resmi veriden önce yayımlanması, gıda ve dayanıklı tüketim mallarındaki yön hakkında erken bir okuma sağlıyor.

İngiltere Merkez Bankası, manşet enflasyonun ekim ve kasım aylarında yüzde 3,2 ile zirve yapmasını, gıda enflasyonunun aralıkta yüzde 3,5’e ulaşmasını öngörüyor. Para Politikası Kurulu mağaza verisini ücretler, hizmet enflasyonu ve ekonomik aktiviteyle birlikte değerlendirecek.

ONS, ağustos ayı resmi tüketici fiyatlarını 16 Eylül’de İngiltere saatiyle 07.00’de yayımlayacak. İngiltere Merkez Bankasının faiz kararı ve toplantı tutanakları bir gün sonra, 17 Eylül’de açıklanacak; mağaza endeksindeki yükselişin daha geniş sepete ne ölçüde geçtiği bu iki yayında sayısallaşacak. Kurulun metni, gıda ve enerji baskısını geçici mi kalıcı mı gördüğünü de açıklayacak.