AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, 131 yatırım fonunun tasfiyesine ilişkin hazırlanan kanun teklifinin ayrıntılarını 9 Ekim’de TBMM’de açıkladı. Teklif, yatırımcılara 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapılmasının yanı sıra fonlardan hukuka aykırı yollarla çıkarılan varlıkların geri kazanılmasını ve zarardan sorumlu kişilere yönelik tahsilat yapılmasını düzenliyor.
Güler’in açıklamasında özellikle Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) üstleneceği görevler öne çıktı. Teklife göre sorumluların malvarlıklarına yönelik takip ve tahsilat işlemlerinde TMSF devreye girebilecek. Geri kazanılan kaynaklar ise ilgili fonların hak sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılacak.
Fon zararlarında şahsi sorumluluk ve tahsilat dönemi
Teklifin en önemli hükümlerinden biri, fonların tasfiyesi sonucunda ortaya çıkabilecek zararların hangi kaynaklardan karşılanacağına ilişkin.
Güler, açıklamasında şahsi sorumluluk ve SPK eliyle cebri tahsilat imkânı oluşturduklarını belirtti. Düzenleme kapsamında hukuka aykırı işlemlerle fon malvarlığından çıkarıldığı belirlenen değerlerin geri alınması amaçlanıyor.
Öngörülen sistemde öncelikle fonun kurucusu ve portföy yönetim şirketinin sorumluluğu değerlendirilecek. Bu kaynaklardan tahsil edilemeyen zararlar için sorumluluğu tespit edilen diğer gerçek ve tüzel kişilerin malvarlıklarına başvurulabilecek.
TMSF, SPK tarafından bildirilen alacaklar için takip ve tahsilat işlemlerini yürütebilecek. Soruşturma kapsamında el konulan varlıkların yatırımcı alacaklarına kaynak oluşturması için kayyımlık ve satış mekanizmaları da düzenlemede yer alıyor.
Geri kazanılan para her fon için ayrı hesapta tutulacak
Teklife göre geri kazanılan tutarlar TMSF bünyesinde her fon adına açılacak ayrı hesaplarda izlenecek. Bu kaynakların hak sahiplerine ulaştırılmasında Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) üzerinden ödeme yapılması öngörülüyor.
Bu yapı, tasfiye edilen fonlardan elde edilen paranın fon bazında izlenmesine dayanıyor. Bir fondan geri kazanılan tutar, başka bir fonun yatırımcılarına ayrılmış genel bir ödeme havuzu olarak değerlendirilmeyecek.
Güler, piyasa işlemlerinden haksız kazanç sağladığı tespit edilen kişiler için gönüllü iade imkânı oluşturulacağını da açıkladı. Böylece hukuka aykırı kazançların tahsil edilmesinde yalnızca zorunlu takip işlemlerine dayanılmayacak.
Ancak gönüllü iadeyle geri kazanılan para ve sorumluların malvarlığından yapılacak tahsilatlar, yatırımcılara bugün itibarıyla ödenmiş tutarlar değil. Fiilî geri kazanımın büyüklüğü, yürütülecek işlemler ve hukuki süreçler sonucunda ortaya çıkacak.
1 milyon TL’ye kadar ara ödeme nasıl uygulanacak?
Abdullah Güler, teklifte kişi başına 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme imkânının da bulunduğunu söyledi. SPK’nın 1 Ekim’de duyurduğu uygulamada ise Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy fonları için yatırımcıların net yatırım tutarları esas alınmıştı.
SPK kararına göre ara ödemeler her yatırımcı ve her fon için ayrı hesaplanıyor. Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında kalanlar için hesaplanan tutar, bu sınırın üzerindekiler için en fazla 1 milyon TL ara ödeme öngörülüyor. Ödemeler daha sonra kesinleşecek nihai tasfiye alacağından düşülecek.
Güler’in açıkladığı teklif, ara ödeme uygulamasının yanı sıra mevcut fon varlıklarının satılması ve eksik kalan değerlerin sorumlulardan tahsil edilmesi için hukuki mekanizma oluşturmayı hedefliyor.
Ödemelerin kamu bütçesinden karşılanması öngörülmüyor. Kaynak olarak ilgili fonların malvarlığı, tasfiye gelirleri ve geri kazanılan değerler kullanılacak. Bu nedenle teklif, bütün yatırımcılara devlet tarafından koşulsuz 1 milyon TL ödenmesi anlamına gelmiyor.
Piyasa suçlarına karıştığı belirlenenlere ödeme yapılmayacak
Teklifte yatırımcıların hak sahipliğine ilişkin ayrı bir sınırlama da bulunuyor. SPK tarafından belirli piyasa suçlarına karıştığı tespit edilen kişilerin tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme alamaması öngörülüyor.
Güler, bu kişilerin tasfiye sürecinden yararlandırılmayacağını belirtirken işlemlerin SPK’nın gözetim ve denetiminde yürütülmesinin planlandığını aktardı.
Düzenlemede fon portföylerindeki varlıkların nakde dönüştürülmesine ilişkin esneklik de bulunuyor. SPK’nın gerekli gördüğü durumlarda borsa dışında satış yöntemlerine izin verebilmesi, özellikle büyük tutarlı ve düşük likiditeli pozisyonların tasfiyesinde kullanılabilecek araçlardan biri.
131 fonun tasfiyesi ve Meclis takvimi
SPK, 17 Eylül’de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar vermişti. Bu fonlarda 455 binden fazla tekil yatırımcı bulunuyor. Tasfiye kararının alındığı dönemde fonların toplam büyüklüğü yaklaşık 1 trilyon TL olarak açıklanmıştı.
Fonların tamamı aynı yöntemle tasfiye edilmiyor. Mali yapısı daha güçlü olan fonlarda olağan tasfiye işlemleri yürütülürken diğer fonlarda ara ödeme ve geri kazanım süreçleri öne çıkıyor.
PiyasaDetay’ın daha önce aktardığı üzere, olağan tasfiye kapsamındaki 17 fonda 43 bin 643 yatırımcıyı ilgilendiren ayrı bir ödeme süreci de başlatılmıştı. Bu işlemler, yeni teklifte ele alınan olağanüstü tasfiye yönteminden ayrı değerlendiriliyor.
Güler’in açıklamasına göre teklifin gelecek hafta öncelikle TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmesi planlanıyor. Ardından TBMM Genel Kurulu aşamasına geçilecek.
Teklifin yasalaşması ve uygulama usullerinin kesinleşmesiyle TMSF’nin tahsilat süreçlerindeki yetkileri ve yatırımcılara yapılacak ödemelerin hukuki çerçevesi netleşecek. Şu aşamada açıklanan hükümler kanun teklifi niteliğinde bulunuyor.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.