Ana içeriğe geç
Gram Altın 6.247,14 -0,53% USD/TRY 50,3972 +0,05% EUR/TRY 55,5150 -0,09% Sterlin 66,5116 -0,14% Bitcoin 64.360,16 -1,50% BIST 100 11.935,59 +0,78%
PiyasaDetay

Fed’de 50 baz puanlık artış gündemde! Waller şartını açıkladı

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, aralık toplantısında 25 baz puanlık faiz artışını desteklemeye yakın olduğunu açıkladı. Ekim çekirdek enflasyonu aylık %0,3 veya üzerinde gelirse 50 baz puanlık adımın da değerlendirilmesini istiyor.

Yayınlandı 4 dk
Yayınlanma
Okuma Süresi 4 Dakika
Fed 50 baz puan faiz artışı olasılığı aralık toplantısı öncesi gündemde
Fed üyesi Waller, ekim enflasyonu yüksek gelirse aralıkta 50 baz puanlık faiz artışının değerlendirilmesini önerdi.
PiyasaDetay’ı Google’da tercih edilen kaynaklara ekle Google’da tercih edilen kaynaklara ekle
Okuma ayarı

ABD Merkez Bankasında (Fed) aralık toplantısı için 25 baz puanlık faiz artışı ana beklenti olmayı sürdürürken, daha sert bir adım da açık biçimde gündeme geldi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, 10 Kasım’da Londra’da yaptığı konuşmada, ekim ayı enflasyonunun yüksek gelmesi halinde aralıkta 50 baz puanlık faiz artışının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Waller’ın normal koşullarda desteklemeye yakın olduğu seçenek ise 25 baz puanlık artış.

Bu ayrım kararın büyüklüğü açısından önemli. Waller, Fed’in 8-9 Aralık toplantısında mutlaka 50 baz puan artırıma gideceğini açıklamadı. Ekim ayına ilişkin çekirdek tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) aylık yüzde 0,3 veya üzerinde artması, daha güçlü sıkılaştırma seçeneğini gündemine taşıyan koşul. ABD’nin ekim TÜFE verisi 10 Kasım’da ABD Doğu saatiyle 08.30’da, Türkiye saatiyle 16.30’da açıklanacak.

İçindekiler
  1. Waller neden 50 baz puanlık faiz artışını gündeme getirdi?
  2. Aralık toplantısında faiz hangi seviyeye çıkabilir?
  3. Yapay zekâ ve enerji maliyetleri enflasyonu nasıl etkiliyor?
  4. İstihdam tarafında Fed’i rahatlatan ne var?
  5. Fed’in sertleşen faiz dili altın ve dolar için ne ifade ediyor?

Waller neden 50 baz puanlık faiz artışını gündeme getirdi?

Waller’ın değerlendirmesindeki temel sorun, yüksek enflasyonun yalnızca birkaç üründen kaynaklanan geçici bir artış olmaktan çıkması. Eylül ayında Fed’in tercih ettiği kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 3,7 yükseldi. Gıda ve enerji hariç çekirdek PCE ise aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 3,1 arttı. Böylece enflasyon, Fed’in yüzde 2’lik uzun vadeli hedefinden belirgin biçimde uzak kaldı.

Waller özellikle fiyat artışlarının birçok hizmet kalemine yayılmasından endişeli. Eylülde çekirdek PCE hizmet grubundaki alt kalemlerin yüzde 70’inden fazlasında yıllık fiyat artışı yüzde 3’ün üzerindeydi. Bu, tek bir enerji veya gıda fiyatının geçici sıçramasından daha zor kontrol edilebilecek bir enflasyon görünümüne işaret ediyor.

Fed yetkilisine göre ekim çekirdek TÜFE’sinin aylık yüzde 0,3 veya daha yüksek gelmesi halinde 25 baz puanla sınırlı kalmak, fiyat istikrarına dönüş konusunda Fed’in kararlılığına yönelik güveni zayıflatabilir. Buna karşılık enflasyonun beklendiği gibi yavaşlaması halinde de 25 baz puanlık artışa destek vermeye eğilimli.

Aralık toplantısında faiz hangi seviyeye çıkabilir?

Fed, 28 Ekim’deki toplantısında politika faizini yüzde 3,75–4,00 aralığında sabit tuttu. Waller da bu kararı destekledi. Eylül ayında ise 25 baz puanlık artış yapılmıştı. Aralıkta 25 baz puanlık artış gerçekleşirse yeni hedef aralık yüzde 4,00–4,25; 50 baz puanlık artış yapılırsa yüzde 4,25–4,50 olacak.

Aralık FOMC senaryosu Politika faizi hedef aralığı
Mevcut seviye / değişiklik yok %3,75–4,00
25 baz puan artış %4,00–4,25
50 baz puan artış %4,25–4,50

Tablodaki son iki satır henüz alınmamış kararların matematiksel karşılığı. Waller bir FOMC üyesi; görüşü diğer üyelerin oyunu bağlamıyor. Nitekim Fed’in ekim toplantısında çoğunluk faizi sabit tutarken iki üye artırımı desteklemişti. PiyasaDetay’da Fed’in eylül tutanaklarını değerlendirdiğimiz haberimizde üyeler arasındaki sıkılaştırma görüşlerini de ele almıştık.

Yapay zekâ ve enerji maliyetleri enflasyonu nasıl etkiliyor?

Konuşmadaki dikkat çekici bir diğer nokta, yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımların fiyatlar üzerinde oluşturabileceği baskı. Veri merkezi kurulumlarında kullanılan yüksek teknoloji ürünleri, bellek çipleri ve bağlantılı ekipmanlara yönelik güçlü talep bu ürünlerin maliyetlerini artırabiliyor. Waller, Fed araştırmacılarının satın alma yöneticileri anketleri üzerinden yaptığı analizlerde bazı üretici fiyatları için yeni yükseliş sinyalleri gördüğünü belirtti.

Enerji tarafında ise son günlerde petrolün gerilemesini olumlu bulsa da fiyatların yılın başına göre hâlâ yüksek olduğunu söyledi. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndan taşımacılığın sigorta ve aktarma maliyetleri ile dizel üretimindeki kapasite sınırlamaları, ham petrol fiyatındaki düşüşün diğer üretim maliyetlerine aynı hızda yansımamasına neden olabilir.

Bu yaklaşım, yapay zekâ yatırımlarının ekonomik büyümeyi desteklerken bazı girdi fiyatlarını yükseltebilmesi nedeniyle Fed’in işini zorlaştırıyor. Teknoloji yatırımlarının güçlü kalması, yalnızca istihdam ve büyüme açısından olumlu bir gösterge olarak değerlendirilmiyor; kapasitesi sınırlı alanlarda enflasyonist sonuçlar da yaratabiliyor.

İstihdam tarafında Fed’i rahatlatan ne var?

ABD’de ekim ayında tarım dışı istihdam 165 bin kişi artarken işsizlik oranı yüzde 4,1’e geriledi. Waller, aylık rakamlar dalgalansa da altı ve on iki aylık ortalama istihdam artışlarının yaklaşık 80 bin kişi düzeyinde olduğunu anlattı. Bu görünümü iş gücü arzı ve talebinin kabaca dengede olduğu bir ortam olarak değerlendiriyor.

Ancak şirketler hem yeni işe alımlarda hem de işten çıkarmalarda önceki dönemlere göre daha yavaş hareket ediyor. Waller’a göre bu durağanlık kısa vadede işsizliği sınırlasa da iş değiştirme olanaklarını ve uzun vadede verimlilik artışını zayıflatabilir. Şimdilik enflasyonu daha acil sorun olarak görmesinin nedeni ise işsizlikte belirgin bir bozulma yaşanmaması.

Fed’in sertleşen faiz dili altın ve dolar için ne ifade ediyor?

Beklenenden hızlı bir faiz artırımı ihtimali, ABD tahvil faizleri ve dolar üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabilir; faiz getirisi olmayan altın açısından ise daha sıkı finansal koşullar anlamına gelebilir. Bununla birlikte piyasa fiyatlaması yalnız Fed yetkililerinin sözlerinden oluşmuyor. 10 Kasım TÜFE’sinin gerçek sonucu, yatırımcıların 25 ve 50 baz puan senaryolarına vereceği ağırlığı değiştirecek.

Waller daha önce eylül toplantısı öncesinde de faiz kararını enflasyon verisine bağlamıştı. Waller’ın eylül ayındaki açıklamasını ele aldığımız haberimizde veriler yumuşadığında sabit faiz seçeneğine açık olduğunu aktarmıştık. Bugünkü açıklama, eylülden bu yana açıklanan fiyat verileri nedeniyle değerlendirmesinin daha sıkı bir para politikasına kaydığını gösteriyor.

Aralık toplantısına kadar yeni istihdam ve enflasyon raporları açıklanacak. Waller’ın 50 baz puan değerlendirmesini gündeme getirmesi, Fed’de daha güçlü bir artırımı savunan görüşün açıkça ifade edilmesi bakımından önemli; ancak kararın yönü ve büyüklüğü bugün açıklanacak enflasyon verisi dahil sonraki göstergelerle şekillenecek.

Yorumlar

Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmaz. Spam ve reklam içerikli yorumlar onaylanmaz.