Almanya’da kimya ve ilaç sanayisinin üçüncü çeyrek bilançosu, satış büyümesinin her zaman üretim artışı anlamına gelmediğini bir kez daha gösterdi. Alman Kimya Sanayi Birliği (VCI), temmuz-eylül döneminde sektör satışlarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,8 artarak 53 milyar avroya ulaştığını açıkladı. Buna karşılık üretim hacmi yüzde 3,5, çalışan sayısı ise yüzde 2,5 geriledi. Birlik, 2026 yılı için satış büyüme beklentisini yüzde 2,5’ten yüzde 3,5’e çıkardı; üretimde yüzde 1,5 daralma öngörüsünü ise değiştirmedi.
Bu tabloya yalnızca “Alman kimya sektöründe büyüme tahmini yükseldi” diye bakmak yanıltıcı olur. VCI’nin vurguladığı gibi yıllık satış artışının kaynağı daha fazla ürün satılması değil, üretici fiyatlarının yükselmesi. Şirketlerin avro cinsinden cirosu artarken fabrikalardan çıkan üretim miktarı ve istihdam azalıyor.
İçindekiler
- 53 milyar avroluk satış neden toparlanma sayılmıyor?
- Gaz yüzde 40’a yakın, elektrik yüzde 30’dan fazla pahalandı
- Kapasite kullanımı yükseldi ama fabrikalar neden kapanıyor?
- Alman sanayisindeki toparlanma neden kimyaya yansımıyor?
- Türkiye’deki üreticiler için hangi riskler öne çıkıyor?
- 2027 öncesinde hangi göstergeler izlenmeli?
Üçüncü çeyrek ciro 53 milyar avro; yıllık değişim yüzde 5,8.
Üretim yıllık yüzde 3,5, önceki çeyreğe göre yüzde 4 daraldı.
Nominal satış büyümesi yüzde 3,5'e çıkarıldı; üretimde yüzde 1,5 düşüş beklentisi korundu.
53 milyar avroluk satış neden toparlanma sayılmıyor?
Üçüncü çeyrekte üretici fiyatları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7,1, ikinci çeyreğe göre yüzde 1,1 yükseldi. Nominal satışlardaki yıllık yüzde 5,8 artışın fiyat artışından düşük kalması, satış hacminin gerilediği yönündeki VCI değerlendirmesiyle uyumlu. Ancak sektör fiyat endeksini doğrudan bütün şirketlerin cirosuna bölerek kesin bir reel satış oranı üretmek doğru olmaz; ürün ve firma bileşimi değişebilir.
Üstelik satışlar ikinci çeyreğe kıyasla mevsimsellikten arındırılmış olarak yüzde 2,7 düştü. VCI’nin eylül ayında açıkladığı ikinci çeyrek satış tutarı 54,5 milyar avroydu. Üçüncü çeyrekteki 53 milyar avro, ikinci çeyrekte görülen geçici canlanmanın sürdürülemediğine işaret ediyor. İlkbaharda Orta Doğu’daki çatışma nedeniyle yapılan ön alımlar ve rakip tedarikçilerin teslimat sorunları Alman üreticilere geçici avantaj sağlamıştı; son rapor, bu etkinin zayıfladığını gösteriyor.
| VCI göstergesi | 2026 üçüncü çeyrek |
|---|---|
| Satış geliri | 53 milyar avro |
| Satışlarda yıllık değişim | Yüzde 5,8 artış |
| Satışlarda çeyreklik değişim | Yüzde 2,7 düşüş |
| Üretimde yıllık değişim | Yüzde 3,5 düşüş |
| Üretimde çeyreklik değişim | Yüzde 4 düşüş |
| Üretici fiyatlarında yıllık değişim | Yüzde 7,1 artış |
| Kapasite kullanımı | Yüzde 76,6 |
| İstihdam | Yaklaşık 464 bin kişi |
Gaz yüzde 40’a yakın, elektrik yüzde 30’dan fazla pahalandı
VCI’nin maliyetlere ilişkin verileri, satış artışının neden kârlılıkta otomatik iyileşme olarak görülmemesi gerektiğini açıklıyor. Birliğin üçüncü çeyrek değerlendirmesine göre doğal gazın maliyeti önceki çeyreğe kıyasla yaklaşık yüzde 40 yükseldi; elektrik fiyatlarındaki artış yüzde 30’u aştı. Enerji ve petrokimyasal girdileri yoğun kullanan işletmeler için bu tür artışlar, nihai ürün fiyatına kısmen yansıtılsa bile üretim marjı üzerinde baskı oluşturabiliyor.
Enerji maliyetleri dışında, Avrupa’daki zayıf sanayi talebi, aşırı düşük su seviyesinin lojistikte yarattığı aksamalar ve otomotiv sektöründeki üretim kesintileri de kimyasal ara ürünlere talebi sınırladı. İlaç faaliyetlerinde ise ABD pazarına ilişkin belirsizliklerin etkisiyle oynaklık devam etti. Bu koşullarda satış tahmininin yukarı güncellenmesi, fiziksel üretimin toparlandığına yönelik bir sinyal olarak okunamaz.
53 milyar avroluk satış tutarı cari fiyatlarla ölçülüyor. Üretimdeki yüzde 3,5 düşüş ise fiziksel üretimin önceki yılın aynı dönemine göre küçüldüğünü anlatıyor. Daha yüksek fiyatlar, daha az miktardaki satışın avro değerini büyütebilir. Bu nedenle nominal ciro artışı tek başına daha güçlü talep veya daha yüksek kâr kanıtı değildir.
Kapasite kullanımı yükseldi ama fabrikalar neden kapanıyor?
Raporun ilk bakışta olumlu görünen bir başka kalemi kapasite kullanım oranı: İkinci çeyrekte yüzde 73,2 olan oran üçüncü çeyrekte yüzde 76,6’ya yükseldi. Artış 3,4 yüzde puan. Ancak VCI, bu iyileşmenin temelinde daha yüksek üretimden ziyade tesis kapatmaları ve kapasite azaltımları olabileceğine dikkat çekiyor. Başka bir ifadeyle, üretim için kullanılabilir kapasite küçüldüğünde daha düşük üretim düzeyiyle bile kullanım oranı artabilir.
İstihdamın yıllık yüzde 2,5 düşerek yaklaşık 464 bine inmesi de bu tabloyu tamamlıyor. Çalışan sayısındaki azalışın tamamını yalnızca son çeyrekteki üretim düşüşüne bağlamak mümkün değil; şirketlerin daha uzun süreli maliyet azaltma ve yeniden yapılanma kararları da etkili. VCI’nin ilk yarı değerlendirmesi, sabit sermaye yatırımlarının da gerileme eğiliminde olduğunu ortaya koymuştu.
Alman sanayisindeki toparlanma neden kimyaya yansımıyor?
Almanya’nın eylül sanayi üretiminde otomotiv sektörünün aylık yüzde 17,1 artış göstermesi, bazı alt sektörlerde toparlanmanın mümkün olduğunu ortaya koymuştu. Buna karşın Almanya sanayi üretimi analizimizde de belirttiğimiz gibi toplam sanayi üretimi üçüncü çeyreği daralmayla kapattı. Kimya-ilaç sektörünün çeyreklik yüzde 4’lük üretim düşüşü, bu heterojen görünümün daha sert örneklerinden biri.
Üstelik Alman kimya şirketlerinin mevcut koşullara ilişkin değerlendirmeleri ağustosta iyileşmişti. O dönemde yayımladığımız Alman kimya sektörünün dört yıl sonra pozitife geçen faaliyet endeksi haberinde, beklenti ve anketlerdeki toparlanmanın fiziksel üretime dönüşmesinin ayrı bir mesele olduğunu vurgulamıştık. Üçüncü çeyrek gerçekleşmeleri bu ayrımı somutlaştırıyor.
Türkiye’deki üreticiler için hangi riskler öne çıkıyor?
Almanya, Türkiye’nin en büyük ihracat pazarlarından biri. PiyasaDetay’ın Almanya dış ticareti analizinde aktardığımız TÜİK verilerine göre Türkiye’nin bu ülkeye eylül ihracatı 2,046 milyar dolar, ilk dokuz ay ihracatı ise 17,089 milyar dolardı. Kimya sanayisinin zayıf üretimi, Alman otomotiv, makine, plastik ve diğer sanayi kollarıyla çalışan tedarikçiler açısından talep görünümünü izlemeyi önemli kılıyor.
Ancak VCI’nin kimya üretimindeki daralması, Türkiye’nin Almanya’ya ihracatının da otomatik olarak aynı oranda azalacağı anlamına gelmez. Almanya içindeki üretim azalırken bazı girdilerin ithalatı artabilir; sektörlere ve tedarik zincirlerine göre farklılaşma oluşabilir. Türkiye’deki kimya şirketleri için bu nedenle Almanya kaynaklı siparişler, ihracat miktarı, birim satış fiyatı ve brüt kâr marjı birlikte incelenmeli.
Almanya’nın sektörel yavaşlamasını ülkenin genel büyüme görünümüyle birlikte değerlendirmek isteyen okurlar, PiyasaDetay’ın Almanya ekonomik göstergeleri sayfasındaki GSYH, büyüme ve dış ticaret verilerine de bakabilir. Sayfadaki IMF makro tahminleri ile VCI’nin sektör bazlı üçüncü çeyrek gerçekleşmeleri farklı veri setleridir.
2027 öncesinde hangi göstergeler izlenmeli?
VCI 2026 satış tahminini yüzde 3,5 büyümeye yükseltirken üretimde yüzde 1,5 daralma beklentisini koruyor. Şirketlerin gerçekten toparlanıp toparlanmadığını anlamak için bir sonraki dönemde üç verinin birlikte değişmesi gerekiyor: üretim miktarı, yeni siparişler ve tesislerin yatırım kararları. Yalnızca üretici fiyatlarının daha da artmasıyla büyüyen satış geliri, bu göstergelerdeki zayıflığı telafi etmiyor.
Alman kimya-ilaç sanayisindeki üçüncü çeyrek tablosu bu nedenle açık: 53 milyar avroluk satış, üretimin ve istihdamın gerilediği bir dönemin sonucu. 2027’ye girerken sektörün temel sınavı daha yüksek fiyatla aynı ürünü satmak değil, rekabet edebilir maliyetle yeniden daha fazla üretim yapabilmek olacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.