Almanya ekonomisi durdu, enflasyon 3 yılın zirvesinde! Bundesbank’tan 2027 uyarısı

Almanya ekonomisinde yılın ilk yarısındaki toparlanma üçüncü çeyrekte kesintiye uğramış olabilir. Bundesbank’ın 21 Ekim’de yayımladığı aylık rapor, ekonomik üretimin temmuz-eylül döneminde mevsimsellikten arındırılmış olarak artmadığına işaret ediyor. Buna karşılık yıllık tüketici enflasyonu eylülde yüzde 3,3’e yükselerek Aralık 2023’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Almanya’nın büyüme ve enflasyon görünümündeki ayrışma, yüksek enerji maliyetlerinin hem şirketleri hem tüketicileri baskıladığını gösteriyor.

Bundesbank, üçüncü çeyreğe ilişkin kesinleşmiş büyüme verisi açıklamadı; bu nedenle ekonominin durakladığı değerlendirmesi resmî öncü yorum niteliğinde. Enflasyonda ise Destatis’in teyit edilmiş eylül verisi bulunuyor. Uyumlaştırılmış tüketici fiyatları (HICP) ağustosta yüzde 2,9 artarken eylülde yıllık yüzde 3,3 yükseldi.

Bundesbank neden büyümede duraklama bekliyor?

Rapora göre Ren Nehri’ndeki düşük su seviyeleri taşımacılık maliyetlerini artırdı ve özellikle sanayide üretim zincirlerini zorladı. Otomotiv sektörünün ağustostaki zayıf performansı da sanayi üretimini aşağı çekti. İran savaşıyla bağlantılı enerji fiyatları, hanehalkının harcanabilir gelirinin satın alma gücünü aşındırırken yılın ilk yarısındaki toparlanmayı da yavaşlattı.

Banka bu duraklamanın önemli bölümünü geçici etkenlere bağlıyor. Ancak sanayinin maliyet baskısı hafiflemeden yeni bir toparlanmanın hızı sınırlı kalabilir. Eylül itibarıyla kayıtlı işsiz sayısı mevsimsellikten arındırılmış olarak yaklaşık üç milyon, işsizlik oranı ise yüzde 6,4 seviyesindeydi.

Enflasyon yüzde 3,3’e çıktı: 2022 ile aynı şok mu?

Bundesbank’ın Ekim raporundaki ayrı bir analiz, mevcut enflasyon dalgasını 2022’deki yüksek enflasyon dönemiyle karşılaştırıyor. Bugün petrol ürünleri Hürmüz Boğazı’ndaki aksama ve rafineri kapasitesi sorunları nedeniyle hızla pahalandı. Buna karşın enerji dışındaki fiyat artışlarının henüz 2022’deki gibi geniş bir hızlanma göstermediği belirtiliyor.

Enflasyonun şubattaki yüzde 2,0 düzeyinden eylülde yüzde 3,3’e yükselmesi 1,3 yüzde puanlık hızlanma anlamına geliyor. Bu, fiyatların yedi ayda yüzde 1,3 arttığı anlamına gelmez; karşılaştırılan rakamlar 12 aylık enflasyon oranlarıdır. Ağustostan eylüle geçişte ise yıllık oran 0,4 yüzde puan yükseldi.

Üretici fiyatlarının eylülde yıllık yüzde 6,7 yükselmesi, fabrika çıkış maliyetlerindeki baskının tüketici fiyatlarına daha sonra aktarılabileceğini gösteriyor. Ancak üretici fiyatındaki artışın tamamı tüketiciye aynı hızla yansımayabilir. Reuters’ın aktardığı verilere göre enerji fiyatları üretici düzeyinde yıllık yüzde 14,9 arttı; ZEW beklenti endeksi de 6,6 puan geriledi.

2027’de fiyatları yükseltebilecek iki gelişme

Bundesbank, önümüzdeki aylarda yüksek enerji fiyatlarının doğrudan etkisinin devam edebileceğini, daha sonra gıda, sanayi ürünleri ve hizmetlere gecikmeli yansıyabileceğini belirtiyor. Bankanın 2027 başı için işaret ettiği iki özel etken de var: Sağlık reformuyla ilaç ve hastane hizmetlerinde artacak kişisel katkı payları ile yakıt indiriminin sona ermesi.

Bu düzenlemeler, enerji fiyatları geri çekilmese bile tüketici fiyatları üzerinde ek baskı yaratabilir. Öte yandan Bundesbank fiyat artışlarının 2027 boyunca kesintisiz hızlanacağını veya yeni bir enflasyon rekoru yaşanacağını ilan etmiş değil. Risk, mevcut enerji şokunun ne ölçüde kalıcı hâle geleceğinde yatıyor.

Almanya’da durgunluk ile enflasyonun birlikte artması ne anlama geliyor?

Büyüme hızının sıfıra yaklaşmasıyla enflasyonun yükselmesi, ekonomi politikası için güç bir denge yaratıyor. Fiyat artışlarını sınırlamak için sıkı finansman koşullarının sürmesi yatırım harcamalarını zorlayabilir. Daha gevşek koşullar ise maliyet baskısı devam ederken fiyatların daha hızlı artmasına yol açabilir. Bu tabloya doğrudan kesinleşmiş bir stagflasyon teşhisi koymak için tek çeyreklik büyüme tahmini yeterli değil.

Almanya’nın ekonomik büyüklüğü ve geçmiş enflasyon serisi Almanya ekonomi profilimizden izlenebilir. Ayrıntılı yıllık seri için Almanya enflasyon sayfamız da kullanılabilir. Buradaki IMF yıllık ortalama enflasyon tahminlerinin, raporda verilen eylül ayı yıllık HICP oranıyla aynı ölçüm olmadığını not etmek gerekiyor.

Ekonominin sonraki çeyrekte toparlanıp toparlanmayacağı, sanayideki maliyetlerin seyrine, enerji fiyatlarına ve tüketimin yeniden hız kazanmasına bağlı olacak. Bundesbank’ın Ekim değerlendirmesi şimdilik aynı anda iki baskıya işaret ediyor: Üretimde duraklama ve yükselen enflasyon.