Avrupa Birliği’nin Rus petrolü ve doğal gazından çıkış programında yatırım taahhütleri, Avrupa Komisyonu’nun başlangıçta hesapladığı ihtiyacın oldukça altında kaldı. Avrupa Sayıştayı’nın 9 Eylül 2026 tarihli değerlendirmesine göre üye ülkeler 54,3 milyar euroluk yatırım taahhüdünde bulundu. Komisyonun REPowerEU planı için ilk tahmini 300 milyar euro düzeyindeydi.
Denetçiler, Rusya’nın enerji ithalatındaki payının belirgin biçimde azaltıldığını kabul ederken sürecin bütçe, koordinasyon ve arz güvenliği taraflarında eksikler taşıdığını belirtti. Rapordaki karşılaştırma, ilk maliyet tahmini ile ulusal taahhütler arasında 245 milyar euroyu aşan bir fark bulunduğunu gösteriyor.
Rus gazının payı yüzde 45’ten yüzde 12’ye indi
AB, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden önce doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 45’ini Rusya’dan karşılıyordu. Son verilerde bu pay yüzde 12’ye geriledi. Rus petrolünün birlik ithalatındaki ağırlığı ise büyük ölçüde ortadan kalktı.
Avrupa Sayıştayı, düşüşün tamamının politika tedbirleriyle açıklanamayacağını vurguladı. Ilıman hava koşulları ve yüksek enerji fiyatlarının tüketimi baskılaması da Rus gazına duyulan ihtiyacın azalmasına katkı sağladı. Denetim raporu, talebin farklı hava ve fiyat koşullarında yeniden yükselmesi halinde sistemin dayanıklılığının ayrı bir sınav vereceğini kaydetti.
AB’nin yol haritasında bir sonraki önemli tarih 1 Ocak 2027. Rusya kaynaklı sıvılaştırılmış doğal gaz ithalatına yönelik yasak bu tarihte başlayacak. Boru hattı ve LNG tedarikinin eş zamanlı olarak azaltılması, alternatif kaynaklara erişim kadar depolama, iletim ve yenilenebilir enerji yatırımlarını da gerekli kılıyor.
Depolar geçen yılın gerisinde
Birlik genelindeki doğal gaz depoları raporun yayımlandığı dönemde yüzde 67 doluluk seviyesindeydi. Aynı tarihte geçen yıl doluluk yüzde 80’e yakındı. Daha düşük stok oranı tek başına arz sorunu anlamına gelmiyor ancak kış öncesindeki güvenlik marjını daraltıyor.
Denetçiler, üye ülkelerin Rus enerjisinden çıkış için gereken altyapı yatırımlarını nasıl finanse edeceğine ilişkin daha açık bir çerçeve istedi. Kaynakların hangi projelere yönlendirildiğinin ve enerji bağımsızlığına ne ölçüde katkı sağladığının düzenli takip edilmesi de öneriler arasında yer aldı.
Avrupa Komisyonu ise yenilenebilir enerji kurulumlarının hızlandığını ve Rus fosil yakıtlarına bağımlılığın azaltılmasında önemli ilerleme kaydedildiğini savundu. Komisyon, denetçilerin tavsiyelerini uygulayacağını bildirdi. Planın bundan sonraki aşaması, 2027’deki LNG yasağına hazırlanırken yatırım taahhütleri ile enerji altyapısındaki fiili harcamalar arasındaki farkın azaltılmasına bağlı olacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.