ABD borsasında yapay zekâ teması artık S&P 500’ün neredeyse yarısını temsil ediyor. Seeking Alpha’nın 8 Ekim’de aktardığı JPMorgan sepetine göre yapay zekâ yatırımlarıyla bağlantılı 41 şirket, endeksin toplam piyasa değerinin yaklaşık yüzde 49’una ulaştı.
Yoğunlaşmanın büyüklüğü ilk dört şirkette daha açık görülüyor. Nvidia’nın S&P 500 içindeki ağırlığı yüzde 8,21, Apple’ın yüzde 7,05, Alphabet’in yüzde 6,13 ve Microsoft’un yüzde 5,65. Dört şirketin toplam payı yüzde 27,04’e çıkıyor. Bu oran, aynı sepette yer alan diğer 37 şirketin yaklaşık yüzde 21,96’lık toplam ağırlığından daha yüksek.
Dört şirket, 41 şirketlik AI sepetinin yarısından fazlasını taşıyor
JPMorgan’ın yüzde 49’luk hesabı yalnız büyük teknoloji şirketlerinden oluşmuyor. Sepette yarı iletken üreticileri, bulut ve yazılım şirketleri, elektrik sağlayıcıları, veri merkezi işletmecileri ve soğutma altyapısı üreticileri de bulunuyor.
Buna rağmen ağırlık üst sıralarda sert biçimde yoğunlaşıyor. Nvidia, Apple, Alphabet ve Microsoft tek başına yüzde 27,04’lük payla 41 şirketlik sepetin yaklaşık yüzde 55’ini oluşturuyor.
Amazon, Meta, Broadcom, Tesla, Micron ve AMD de eklendiğinde ilk 10 şirketin S&P 500 içindeki toplam ağırlığı yüzde 41,69’a ulaşıyor. Böylece 41 şirketlik AI sepetinin yaklaşık yüzde 85’i yalnızca ilk 10 isimden geliyor.
| Grup | S&P 500 içindeki pay | AI sepetindeki yaklaşık pay |
|---|---|---|
| Nvidia, Apple, Alphabet, Microsoft | %27,04 | %55 |
| İlk 10 şirket | %41,69 | %85 |
| 41 şirketlik AI sepeti | Yaklaşık %49 | %100 |
Hesaplamalar yayımlanan şirket ağırlıklarına ve sepet için verilen yaklaşık yüzde 49’luk toplam değere dayanıyor. Ağırlıklar piyasa fiyatları değiştikçe gün içinde de değişebilir.
İlk 10 şirketin dışında yalnız yüzde 7 civarında pay kalıyor
İlk 10 şirket yüzde 41,69 ağırlığa sahipken listedeki diğer 31 şirketin toplam katkısı yaklaşık 7,3 puanda kalıyor. Bu durum yapay zekâ temasının şirket sayısı açısından genişlemesine rağmen piyasa değeri tarafında hâlâ birkaç büyük isim tarafından taşındığını ortaya koyuyor.
Listenin ilk sırasında yüzde 8,21 ile Nvidia bulunuyor. Apple yüzde 7,05, Alphabet yüzde 6,13, Microsoft yüzde 5,65 ve Amazon yüzde 4,02 ile onu izliyor. Meta yüzde 2,64, Broadcom yüzde 2,58, Tesla yüzde 2,14, Micron yüzde 1,76 ve AMD yüzde 1,51 pay taşıyor.
Bu 10 şirketten yalnız birinin sert fiyat hareketi bile piyasa değeri ağırlıklı S&P 500 üzerinde yüzlerce daha küçük şirketten daha fazla etki yaratabiliyor. Bu nedenle endeksin günlük yönü ile endeksteki şirketlerin çoğunun performansı zaman zaman birbirinden ayrışabiliyor.
AI sepeti yalnız teknoloji şirketlerinden oluşmuyor
Yüzde 49’luk oranı doğrudan “teknoloji sektörünün S&P 500 içindeki payı” olarak okumak doğru değil. JPMorgan’ın sepeti sektörel değil, tematik bir sınıflandırma kullanıyor.
Eaton, Constellation Energy, Quanta Services, Trane Technologies ve Digital Realty gibi şirketler de yapay zekâ altyapısının farklı halkaları nedeniyle listede yer alıyor. Veri merkezlerinin elektrik ihtiyacı, şebeke yatırımları, soğutma sistemleri ve veri merkezi gayrimenkulleri de AI yatırım döngüsünün parçası olarak değerlendiriliyor.
Bu sınıflandırma şirketlerin gelirlerinin yüzde kaçını doğrudan yapay zekâdan elde ettiğini ölçmüyor. Hesap, yapay zekâ yatırımlarıyla bağlantılı görülen şirketlerin S&P 500 içindeki toplam piyasa değeri ağırlığını gösteriyor.
S&P 500’deki artışın yaklaşık üçte ikisi aynı gruptan geldi
Seeking Alpha’nın aktardığı JPMorgan hesabında ikinci dikkat çekici veri yıl içindeki piyasa değeri artışı. Aynı 41 şirketin 2026’da S&P 500’ün piyasa değerindeki toplam artışın yaklaşık üçte ikisini oluşturduğu belirtiliyor.
Bu oran yüzde 49’luk endeks ağırlığından farklı bir ölçüm. Yüzde 49, şirketlerin bugün S&P 500 içindeki toplam büyüklüğünü gösterirken üçte ikilik katkı, yıl başından bu yana endekse eklenen piyasa değerinin ne kadarının bu şirketlerden geldiğini ölçüyor.
Böylece AI bağlantılı şirketlerin etkisi yalnız endeksteki mevcut ağırlıkla sınırlı kalmıyor. S&P 500’ün 2026’daki piyasa değeri artışının da büyük bölümü aynı yatırım temasından geliyor.
Pasif S&P 500 yatırımında teknoloji döngüsünün ağırlığı büyüdü
S&P 500 yüzlerce şirkete yayılmış bir endeks olsa da piyasa değeri ağırlıklı yapısı nedeniyle en büyük şirketler portföyün yönünü belirlemede çok daha fazla söz sahibi. JPMorgan’ın sepeti bu etkinin yapay zekâ yatırım döngüsü etrafında ne kadar genişlediğini ölçüyor.
Yapay zekâ teması yalnız Nvidia veya birkaç çip şirketiyle sınırlı değil. Bulut harcamaları, veri merkezleri, enerji üretimi, elektrik şebekeleri ve soğutma yatırımları aynı sermaye harcaması zincirine bağlandıkça endeks içindeki şirketlerin faaliyet alanları farklı olsa bile ortak bir ekonomik temaya olan duyarlılık artıyor.
8 Ekim itibarıyla en çarpıcı rakam yüzde 49 olsa da yoğunlaşmanın dağılımı daha çarpıcı: 41 şirketin ilk 10’u yüzde 41,69, ilk dört şirketi ise yüzde 27,04 ağırlık taşıyor. S&P 500 yatırımcısının endeks içindeki AI temasına maruziyeti, yalnız “teknoloji sektörü kaç pay taşıyor?” sorusuyla ölçülemeyecek kadar genişlemiş durumda.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.