Ana içeriğe geç
Gram Altın 5.731,95 -3,48% USD/TRY 50,5752 +0,22% EUR/TRY 55,6072 -0,03% Sterlin 66,3417 -0,08% Bitcoin 60.944,00 +1,60% BIST 100 11.131,32 -2,36%
PiyasaDetay

Black Friday’de yapay zekâ etkisi! Alışverişçilerin %59’u kullanacak

ABD'de Black Friday ve Cyber Monday döneminde alışveriş yapmayı planlayanların %59'u yapay zekâdan yardım alacak. Ürün keşfi ve fiyat karşılaştırmasındaki değişim, e-ticaret şirketlerinin rekabetini etkileyebilir.

Yayınlandı 5 dk
Yayınlanma
Okuma Süresi 5 Dakika
Black Friday döneminde yapay zekâ ürün önerileri ve fiyat karşılaştırmasında öne çıkıyor
ABD'li alışverişçilerin %59'u Black Friday döneminde yapay zekâ kullanmayı planlıyor
PiyasaDetay’ı Google’da tercih edilen kaynaklara ekle Google’da tercih edilen kaynaklara ekle
Okuma ayarı

İnternetten alışveriş yaparken artık yalnızca mağazaların indirim sayfaları arasında dolaşılmıyor. Birçok tüketici, hangi ürünü alacağını belirlemekten fiyat karşılaştırmasına kadar alışverişin ilk adımlarında yapay zekâdan yararlanmayı planlıyor. ABD Ulusal Perakendeciler Federasyonunun (NRF) 19 Kasım’da açıkladığı anket, bu değişimin Black Friday döneminde ne kadar görünür hale gelebileceğini ortaya koydu.

NRF’ye göre 26–30 Kasım arasındaki Şükran Günü alışveriş döneminde alışveriş yapmayı planlayan tüketicilerin %59’u, kış tatili alışverişleri için yapay zekâ araçlarından destek almayı düşünüyor. Aynı beş günlük dönemde mağazalarda veya internet üzerinden alışveriş yapması beklenen toplam kişi sayısı 182,7 milyon. Ancak %59’luk oranı, bütün ABD nüfusunun aynı oranda yapay zekâ kullandığı ya da satın alma kararını tamamen yapay zekâya devrettiği şeklinde yorumlamak doğru değil.

İçindekiler
  1. Alışverişte yapay zekâ en çok ne için kullanılacak?
  2. Perakendecilerin rekabeti nerede değişiyor?
  3. Online satışlarda %11 büyüme bekleniyor
  4. Black Friday’de alışverişçi sayısı azalırken teknoloji kullanımı artıyor
  5. Türkiye’deki perakende şirketleri açısından ne değişebilir?
  6. Black Friday sonrasında hangi veriye bakacağız?

Alışverişte yapay zekâ en çok ne için kullanılacak?

Anketin ayrıntılarına göre yapay zekâ kullanımında ürün önerisi almak %32, hediye fikri bulmak %31 ile öne çıkıyor. Hediye listeleri ve alıcıları takip etmek, bütçeyi kontrol etmek ve perakendecilerin internet sitelerindeki fiyatları taramak için bu araçlardan yararlanmayı planlayanların oranı ise ayrı ayrı %25.

Bu oranlar, ankete katılan ve Şükran Günü döneminde alışveriş yapmayı planlayan kişilerin farklı kullanım amaçlarını gösteriyor. Bir kişi aynı anda hem fiyat karşılaştırması hem ürün önerisi için yapay zekâ kullanabileceğinden yüzdeler toplanarak toplam kullanıcı sayısı hesaplanamaz. Ayrıca bunlar gerçekleşmiş işlemler değil, alışveriş öncesinde bildirilen niyetler.

Buradaki esas değişim, internet mağazasına ulaşmadan önce verilen kararların önem kazanması. Eskiden bir tüketici arama motoruna ürün adı yazıp reklam, pazar yeri ve karşılaştırma siteleri arasında dolaşırken artık ihtiyacını sohbet biçiminde tarif ederek seçenekleri daraltabiliyor. Bu durum çevrim içi perakendeciler için yalnızca daha fazla trafik kazanma meselesi değil; ürün bilgilerinin karşılaştırılabilir, güncel ve anlaşılır olması ihtiyacını da büyütüyor.

Perakendecilerin rekabeti nerede değişiyor?

Yapay zekâ yardımıyla alışveriş yapan bir tüketici, örneğin belirli bir bütçe altında uzun pil ömrüne sahip kulaklıkları veya en düşük toplam teslimat maliyetini sunan mağazaları sorabilir. Böyle bir deneyimde yalnızca indirim yüzdesi değil, ürünün teknik özellikleri, stok bilgisi, iade koşulları ve teslimat ücreti de sonuca etki edebilir.

Bu yüzden perakendecilerin önünde iki ayrı konu var. İlki, ürün verilerinin yapay zekâ destekli araçlar tarafından doğru anlaşılması. İkincisi ise öneri ekranından gelen potansiyel müşterinin satın almaya dönüşmesi. Bir ürünün daha sık önerilmesi otomatik olarak daha fazla satış yapılacağı anlamına gelmiyor. Yanlış stok bilgisi, güncelliğini yitirmiş fiyat ve eksik ürün açıklamaları alışverişin son adımında kayba neden olabilir.

Online satışlarda %11 büyüme bekleniyor

Yapay zekâ kullanımına yönelik bu yeni anket, internet alışverişinin güçlü büyüme beklentisiyle aynı döneme denk geldi. Mastercard Economics Institute’un 23 Eylül’de yayımladığı 2026 tatil sezonu öngörüsünde, ABD’de 1 Kasım–24 Aralık döneminde otomobil ve akaryakıt hariç çevrim içi perakende satışların geçen yılın aynı dönemine göre %11 artması bekleniyor. Fiziksel mağazalardaki büyüme tahmini ise %3,6.

İnternet ve mağaza büyüme tahminleri arasındaki 7,4 yüzde puanlık fark, alışveriş kanallarının farklı hızlarda genişleyebileceğine işaret ediyor. Ancak Mastercard’ın bu tahmini doğrudan yapay zekânın tek başına sağlayacağı ek satış olarak okumamak gerekiyor. Harcanabilir gelir, fiyat artışları, kampanya takvimi ve tüketicilerin alışveriş alışkanlıkları da tahminin içinde.

Mastercard aynı dönemde otomobil ve akaryakıt hariç toplam perakende satışların %5,5 büyümesini öngörüyor; bunun 2,8 yüzde puanının fiyat artışlarından kaynaklanabileceğini hesaplıyor. Yani nominal harcama yükselirken alınan ürün miktarının aynı ölçüde arttığı söylenemez. Yapay zekâya daha fazla başvurulmasının arkasında tüketicilerin fiyat ve bütçe baskısı karşısında seçenekleri karşılaştırma isteği de bulunabilir.

Black Friday’de alışverişçi sayısı azalırken teknoloji kullanımı artıyor

NRF’nin 7.956 yetişkinle 30 Ekim–9 Kasım tarihlerinde yürüttüğü ankette 2026 Şükran Günü döneminde alışveriş yapmayı planlayanların tahmini sayısı 182,7 milyon olarak hesaplandı. Bu tutar, geçen yılın 186,9 milyonluk tahmininin altında. Öte yandan Black Friday günü alışveriş yapmayı planlayanların sayısı 126 milyon, Cyber Monday içinse 66,1 milyon olarak açıklandı.

Bu iki günün alışverişçi sayıları birbiriyle toplanmamalı; aynı kişinin her iki günde de alışveriş yapması mümkün. NRF’nin verileri de planlanan davranışları ölçüyor, kasalardan geçen kesin satışları değil. Üstelik tüketicilerin %82’si tatil dönemi harcamalarını yönetmek için daha ucuz hediyeler almak, başka harcamaları kısmak veya alışverişi ertelemek gibi önlemler alacağını belirtiyor.

Yapay zekânın fiyat tarama ve bütçe yönetimi için kullanılması, bu temkinli tüketici profilinin teknolojiye nasıl yansıyabileceğini gösteriyor. Daha fazla ürün seçeneğine erişmek ile daha yüksek tutarda alışveriş yapmak aynı davranış değil.

Türkiye’deki perakende şirketleri açısından ne değişebilir?

NRF araştırması ABD’deki tüketicileri kapsadığı için %59’luk oran doğrudan Türkiye’deki alışverişçilere uygulanamaz. Ancak ürün verisi, ödeme altyapısı, dijital mağazacılık ve kişiselleştirilmiş öneriler gibi konular Türkiye’deki perakendeciler için de önem kazanıyor.

Bu alandaki yerli örneklerden biri, BİM’in yazılım, yapay zekâ ve dijital platform faaliyetlerini kapsayan teknoloji şirketi kararı. Şirketin duyurusu, Türkiye’de büyük perakende gruplarının teknoloji altyapısını ticari faaliyetlerinden ayrı düşünmediğini gösteriyor. Ancak bu kararın Black Friday’deki tüketici davranışıyla doğrudan bağlantılı olduğuna veya şimdiden yeni gelir yarattığına ilişkin bir veri bulunmuyor.

Önümüzdeki dönemde Türkiye’de e-ticaret şirketlerinin hangi yapay zekâ uygulamalarını geliştirdiği kadar bunların sepet dönüşüm oranlarına, müşteri edinme maliyetlerine ve iade oranlarına nasıl yansıdığı da önemli olacak. Bu göstergeler açıklanmadan yalnızca yeni özellik duyurularından kârlılık hesabı yapmak sağlıklı değil.

Black Friday sonrasında hangi veriye bakacağız?

26 Kasım’dan başlayacak alışveriş döneminde asıl sınav beklentilerin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği. Çevrim içi siparişlerin büyümesi, ortalama sepet değeri, indirimlerin gerçek seviyesi ve yapay zekâ destekli alışveriş kanallarının satışa ne kadar katkıda bulunduğu açıklanacak verilerle izlenebilecek.

NRF’nin %59’luk tahmini, yapay zekânın tüketici açısından sıradan bir yardımcı araca dönüşmeye başladığını düşündürüyor. Perakendeciler için belirleyici soru ise başka: Yapay zekânın ürünü bulmayı kolaylaştırması, alışverişin sonunda gerçekten daha verimli ve kârlı bir satış süreci yaratabilecek mi? Black Friday sonrasındaki satış ve şirket verileri bu ayrımı daha görünür hale getirecek.

Veri ve kapsam: NRF’nin 19 Kasım 2026 tarihli anketi ile Mastercard Economics Institute’un 23 Eylül 2026 tarihli ABD tatil sezonu görünümü. NRF verileri tüketici niyetini, Mastercard rakamları ise farklı tarih aralığına ait satış tahminini gösterir.

Yorumlar

Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmaz. Spam ve reklam içerikli yorumlar onaylanmaz.