Tasfiye edilen yatırım fonlarında gönüllü iade sürecinin kapsamına ilişkin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’ndan (TMSF) yeni açıklama geldi. Kurum, yalnızca fon katılma paylarından elde edilen kazançların değil, fonların yoğun yatırım yaptığı hisselerdeki şüpheli işlemlerden sağlanan yüksek kazançların da incelendiğini bildirdi. Bu kapsamda fon yatırımı bulunmayan kişilere de gönüllü iade daveti yapılabiliyor.
TMSF’nin açıklamasına göre süreçte belirleyici ölçüt yatırımcının kimliği ya da yalnızca bir fona sahip olması değil, şüpheli işlemlerden elde edildiği değerlendirilen ve enflasyon etkisinden arındırılmış fahiş kazanç. Kurum, incelemelerin herkese eşit uygulanan kriterlerle yürütüldüğünü, yüksek kazanç için kullanılan eşiklerin aşamalı olarak düşürüleceğini belirtti. Gönüllü iade yoluyla bugüne kadar tahsil edilen tutar 31,6 milyar TL’ye ulaştı.
Fon yatırımı olmayanlar da inceleme kapsamında
Açıklamanın en önemli bölümü fon-hisse ilişkisinin ele alınış biçimi. TMSF, tasfiye edilen fonlardaki kaynakların önemli bir bölümünün belirli hisse senetlerine yönlendirildiğini, kazancın bir kısmının doğrudan bu payların işlemlerinden elde edildiğini belirtiyor. Bu nedenle incelemeler yalnızca fonlardan çıkış yapan yatırımcılarla sınırlı tutulmuyor.
Fonların yoğun yatırım yaptığı hisselerde, şüpheli işlemlerden belirli eşiğin üzerinde enflasyondan arındırılmış kazanç elde ettiği değerlendirilen kişiler de aynı kriterler çerçevesinde inceleniyor. Bu kişilerin tasfiye kapsamındaki bir fona daha önce yatırım yapmış olması şart değil. İnceleme sonucunda gerekli görülenlere gönüllü iade daveti yapılıyor.
Bu yaklaşım, fon ve hisse senedi işlemlerini ayrı ayrı değil, fon kaynaklarının hangi paylara yöneldiğini de izleyen bir süreç anlamına geliyor. Bununla birlikte yalnızca bir hissenin fiyatının yükselmesi veya yatırımcının o hisseden yüksek getiri elde etmesi, tek başına şüpheli işlem yapıldığının kanıtı değil. TMSF’nin açıklaması özellikle şüpheli işlemlerle bağlantılı kazançların tespitinden söz ediyor.
31,6 milyar TL gönüllü iade tahsil edildi
TMSF, gönüllü iade işlemlerinden bugüne kadar 31,6 milyar TL tahsil edildiğini açıkladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın 6 Kasım’daki açıklamasında tutar yaklaşık 31,5 milyar TL olarak duyurulmuştu. Yeni rakam, tahsilatta sınırlı bir artışa işaret ediyor; ancak iki açıklamanın kapsamı ve değerleme anı aynı şekilde ayrıntılandırılmadığı için aradaki farkı kesin bir günlük nakit girişi olarak değerlendirmek mümkün değil.
Burada gönüllü iadelerle tasfiye kapsamındaki fon yatırımcılarına yapılan ödemeler birbirinden ayrılmalı. 13 Kasım için hazırlanan yeni fon ödemelerini ele aldığımız haberimizde yaklaşık 420 bin yatırımcıya 130 milyar TL tutarında ödeme yapıldığını aktarmıştık. Bu ödeme toplamı ile 31,6 milyar TL’lik gönüllü iade tahsilatı iki farklı büyüklük; ikisini toplamak yeni bir yatırımcı ödeme rakamı vermez.
Gönüllü iade yapılması suçun kabulü anlamına mı geliyor?
TMSF bu konuda da açık bir ayrım yaptı. Kurum, fonlardan veya fonlarla bağlantılı hisse işlemlerinden elde edilen fahiş kazançların tespit edilmesi ve gönüllü iade edilmesinin, ilgili kişinin suçlu ya da suçsuz olduğuna ilişkin nihai hüküm oluşturmadığını bildirdi. Manipülasyon veya başka bir suç tespit edilen dosyalardaki yargı süreci ayrıca ilerliyor.
Bir başka ifadeyle davet, inceleme, gönüllü iade ve ceza soruşturması birbirinden farklı aşamalar. Gönüllü iade yapılması da yargı sürecinden otomatik muafiyet sağlandığını göstermiyor. Her dosyanın hukuki durumu, yetkili mercilerin inceleme ve kararlarına bağlı.
İncelemede kazanç eşikleri düşürülecek
TMSF’nin duyurduğu bir diğer adım, başlangıçta yüksek kazançlara odaklanan inceleme eşiklerinin zaman içinde aşağı çekilmesi. Böylece şüpheli işlemlerden daha düşük tutarda kazanç elde ettiği değerlendirilen kişiler de sonraki aşamalarda inceleme kapsamına girebilecek.
Kurum açıklamasında yeni eşik tutarları, bu eşiklerin hangi tarihte değişeceği veya inceleme kapsamına giren yatırımcıların tam sayısı paylaşılmadı. Bu nedenle herkes için belirlenmiş yeni bir parasal sınır varmış gibi yorum yapmak mümkün değil. Şüpheliler hakkında mal varlığı tedbirleri de uygulanabildiği, bu varlıkların fonlardaki kayıpların telafisi sürecinde değerlendirildiği belirtildi.
SPK, 1 Ekim’de fonlar için ayrı gönüllü iade hesapları ve hisse işlemleri için Genel Hisse İade Hesabı oluşturulduğunu duyurmuştu. TMSF’nin son açıklaması, o tarihte kurulan mekanizmanın hangi kazanç gruplarına yönelik işletildiğini daha ayrıntılı ortaya koyuyor.
Yatırımcı açısından yeni açıklamanın sonucu net: İnceleme, yalnızca tasfiye edilmiş fonlardan yüksek kazançla çıkan kişilerle sınırlandırılmıyor. Fon kaynaklarının yöneldiği hisselerdeki şüpheli işlemler de araştırılıyor. Tahsilat büyüdükçe ve kazanç eşikleri düşürüldükçe sürecin kapsamı genişleyebilecek; buna karşılık soruşturma ile kesinleşmiş suç hükmü arasındaki ayrım korunacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.