Sermaye Piyasası Kurulu, borsada işlem gören şirketlerde ortaklık yapısı ve fiili dolaşımdaki payların hesaplanmasına ilişkin iki önemli ilke kararı yayımladı. Yeni düzenlemeler 11 Eylül 2026 gün sonundan itibaren devreye girecek.
İlk kararla, bir yatırımcının bir şirketteki payı veya oy hakkı belirli eşiklere ulaştığında ya da bu eşiklerin altına düştüğünde yapılacak özel durum açıklamalarında alt sınır yüzde 3’e çekildi. İkinci kararla ise fiili dolaşımdaki pay oranının hesaplanmasında kullanılacak kriterler yeniden tanımlandı.
İçindekiler
- Ortaklık bildirimlerinde yüzde 3 dönemi başlıyor
- Dolaylı sahiplik için yüzde 10 sınırı getirildi
- Fiili dolaşım hesabı baştan tanımlandı
- Hacizli ve yasaklı paylar fiili dolaşımdan çıkarılacak
- Yüzde 10 üzeri ortakların fon ve şirket yatırımları da hesaba girecek
- Yurt dışında işlem gören paylar da kapsam dışında
- MKK fiili dolaşımı her gün hesaplayacak
- Borsada hangi şirketler etkilenebilir?
- 11 Eylül’de yeni oranlar ortaya çıkacak
Pay ve oy hakkı bildirimlerinde alt sınır yüzde 3'ten başlayacak.
Yeni hesaplama 11 Eylül'den itibaren MKK tarafından günlük yapılacak.
Hacizli paylar, yüzde 10 üzeri ortaklıklar ve bazı dolaylı sahiplikler fiili dolaşım dışında tutulacak.
Ortaklık bildirimlerinde yüzde 3 dönemi başlıyor
SPK’nın Özel Durumlar Tebliği’ne ilişkin yeni ilke kararına göre, borsada işlem gören bir şirketin sermayesindeki pay veya oy haklarının belirli oranlara ulaşması ya da bu oranların altına düşmesi halinde yapılacak bildirimler artık yüzde 3 seviyesinden başlayacak.
Yeni uygulama 11 Eylül 2026 gün sonundan itibaren geçerli olacak. Böylece daha küçük pay değişimleri de kamuya açıklama kapsamına girecek ve şirketlerin ortaklık yapısındaki hareketler daha erken aşamada görünür hale gelecek.
MKK ayrıca borsada işlem gören şirketlerde doğrudan yüzde 3 veya daha fazla paya ya da oy hakkına sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tabloyu değişiklik oldukça güncelleyecek.
Dolaylı sahiplik için yüzde 10 sınırı getirildi
Yeni ilke kararının dikkat çeken bölümlerinden biri dolaylı pay sahipliği. Serbest fonlar, serbest özel fonlar ve borsada işlem gören diğer halka açık şirketler aracılığıyla dolaylı olarak yüzde 10 veya daha fazla paya sahip olan gerçek ve tüzel kişiler de MKK’nın yayımlayacağı tabloda yer alacak.
Buradaki dolaylı pay hesabı, bir kişinin fon veya başka bir halka açık şirket üzerinden ekonomik olarak sahip olduğu payı görünür hale getirecek.
MKK’nın açıklayacağı dolaylı sahiplik verileri bilgilendirme amacı taşıyor. Bu oranlar, zorunlu pay alım teklifi gibi düzenlemelerde doğrudan ve tek başına esas alınacak bir sahiplik ölçüsü değil.
Fiili dolaşım hesabı baştan tanımlandı
SPK’nın aynı bültende yayımladığı ikinci ilke kararı, fiili dolaşımdaki pay kavramını yeniden tanımlıyor. Buna göre fiili dolaşım oranı, MKK tarafından izlenebilen fiili dolaşımdaki pay adedinin yine MKK’nın izleyebildiği toplam pay adedine bölünmesiyle hesaplanacak.
Yeni sistemde bazı paylar fiili dolaşımdaki pay hesabının dışında tutulacak. Bunlar arasında kamu tüzel kişilerine ait paylar, şirket ve ilişkili kuruluşlarının sahip olduğu paylar, geri alınan paylar, şirket sermayesinin yüzde 10 veya daha fazlasına sahip ortakların payları ve belirli üst düzey yöneticilere ait paylar bulunuyor.
Hacizli ve yasaklı paylar fiili dolaşımdan çıkarılacak
Yeni kararda özellikle dikkat çeken başlıklardan biri hacizli ve hukuken kısıtlı paylar oldu. Hacizli, yasaklı veya hukuken alım satıma konu edilemeyen paylar artık fiili dolaşımdaki pay tanımının dışında tutulacak.
Bunun yanında şirketlerin sandık ve vakıflarına ait paylar ile belirli teminat işlemlerine konu edilen paylar da fiili dolaşıma dahil edilmeyecek.
Bu değişiklik, bazı şirketlerde bugün görünen fiili dolaşım oranının 11 Eylül sonrasında aşağı yönlü revize edilmesine yol açabilir.
Yüzde 10 üzeri ortakların fon ve şirket yatırımları da hesaba girecek
Yeni sistem doğrudan sahipliğin yanında dolaylı ekonomik sahipliği de hesaba katıyor. Şirket sermayesinin yüzde 10 veya daha fazlasına sahip ortakların serbest fonlar, serbest özel fonlar veya başka halka açık şirketler aracılığıyla sahip oldukları paylar da ilgili oranlar üzerinden dikkate alınacak.
Bu ortakların dolaylı olarak sahip olduğu ihraççı payları da fiili dolaşım dışında tutulacak.
Benzer şekilde, fiili dolaşıma dahil edilmeyen paylara sahip kişilerin serbest fonlar veya başka halka açık şirketler üzerinden sahip olduğu dolaylı paylar da yeni hesaplamada dışarıda bırakılacak.
Yurt dışında işlem gören paylar da kapsam dışında
Bir şirketin paylarının bir bölümü yurt dışı piyasalarda işlem görüyorsa, bu paylar da fiili dolaşımdaki pay tanımına dahil edilmeyecek.
Bu madde özellikle çift kotasyon veya yurt dışı piyasalarda işlem gören pay yapısına sahip şirketlerde fiili dolaşım oranının hesaplanması açısından önem taşıyor.
MKK fiili dolaşımı her gün hesaplayacak
Yeni kuralların uygulanması 11 Eylül 2026 tarihinden itibaren başlayacak. MKK, fiili dolaşımdaki pay adedi ile fiili dolaşım oranını günlük olarak hesaplayacak ve kamuya duyuracak.
Borsada işlem gören tüm şirketler de fiili dolaşım kriterlerine giren gerçek ve tüzel kişilerin kimlik ve unvan bilgilerini her ayın ilk iş günü MKK’ya bildirmekle yükümlü olacak.
SPK ayrıca fiili dolaşıma ilişkin 2010, 2011, 2014 ve Haziran 2026 tarihli önceki ilke kararlarını yürürlükten kaldırdı.
Borsada hangi şirketler etkilenebilir?
Yeni hesaplama tüm Borsa İstanbul şirketlerini kapsıyor ancak etkinin büyüklüğü şirketten şirkete değişecek. Özellikle büyük ortak payı yüksek olan, hacizli veya hukuken kısıtlı payları bulunan, ortakların serbest fonlar üzerinden dolaylı pozisyon taşıdığı şirketlerde fiili dolaşım oranında daha belirgin değişiklikler görülebilir.
Fiili dolaşım oranındaki değişim doğrudan şirketin toplam sermayesini değiştirmiyor. Ancak borsada gerçekten serbestçe alınıp satılabilir kabul edilen pay miktarının yeniden hesaplanması anlamına geliyor.
Bu oran Borsa İstanbul’daki bazı endeks, pazar ve piyasa değeri hesaplarında kullanıldığı için 11 Eylül’de MKK tarafından açıklanacak yeni oranlar hisse bazında ayrıca incelenecek.
11 Eylül’de yeni oranlar ortaya çıkacak
Yeni sistemin piyasadaki ilk somut sonucu 11 Eylül’den itibaren görülecek. MKK’nın günlük olarak yayımlayacağı fiili dolaşım verileriyle hangi şirketlerde oranların değiştiği netleşecek.
Aynı tarihten sonra yüzde 3 ve üzerindeki doğrudan pay sahipliklerinin daha görünür hale gelmesi de şirket ortaklık yapılarındaki değişimlerin daha erken aşamada takip edilmesini sağlayacak.
Piyasa açısından sıradaki önemli veri, MKK’nın 11 Eylül’de açıklayacağı yeni fiili dolaşım oranları olacak. Özellikle mevcut oranı yüksek görünen ancak yeni kriterlerle kapsam dışına çıkacak payları bulunan şirketlerde değişimin büyüklüğü yakından izlenecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.