Japon teknoloji ve yatırım grubu SoftBank, yapay zekâya yönelik dev yatırımlarının maliyetiyle karşı karşıya kaldığı ikinci çeyrekte beklentilerin tersine zarar açıkladı. Şirketin 10 Kasım’da yayımladığı finansal rapora göre temmuz-eylül döneminde adi hissedarlara ait net sonuç 1 trilyon 120,1 milyar yen zarar oldu. Geçen yılın aynı çeyreğinde yaklaşık 2,50 trilyon yen kâr edilmişti. Açıklama öncesindeki piyasa beklentilerinde ise kâr ve zarar tahminleri geniş bir aralığa yayılmıştı.
SoftBank’ın bilançosundaki asıl ayrıntı, yatırım gelirlerinin tamamen ortadan kalkmamış olması. Şirket nisan-eylül döneminde Intel hisselerindeki değer artışından 1,06 trilyon yen kazanç yazmasına rağmen altı aylık dönemi de zararla tamamladı. Finansman maliyetleri, türev işlemler ve ABD’deki veri merkezi projelerinin ekipman tedarik planındaki değişiklikler, kârlılık üzerinde ciddi baskı yarattı.
İçindekiler
SoftBank bilançosunda zarar beklentilerin üzerine çıktı
Şirketin 30 Eylül’de sona eren ikinci mali çeyreğinde ana ortaklık paylarına düşen net zarar 1 trilyon 115,3 milyar yen düzeyindeydi. Adi hissedarlara ait net sonuç, diğer özkaynak araçlarına ilişkin paylar düşüldüğünde 1 trilyon 120,1 milyar yen zarara ulaşıyor. Bu iki tutarın aynı raporda farklı görünmesinin nedeni muhasebe kapsamları.
İlk altı aylık konsolide satış gelirleri yıllık yüzde 13,3 artarak 4,24 trilyon yen oldu. Ancak aynı dönemde ana ortaklığa ait net zarar 768 milyar yen, vergi öncesi zarar ise 438,7 milyar yen olarak kaydedildi. Dolayısıyla ikinci çeyreğin sert zararı, ilk çeyrekteki kârın da etkisiyle altı aylık toplamdan daha büyük.
| SoftBank finansal göstergesi | Açıklanan tutar |
|---|---|
| Temmuz-eylül ana ortaklık net sonucu | -1,115 trilyon yen |
| Temmuz-eylül adi hissedarlara ait net sonuç | -1,120 trilyon yen |
| Nisan-eylül konsolide gelir | 4,235 trilyon yen |
| Nisan-eylül toplam yatırım kazancı | 1,726 trilyon yen |
| Intel yatırım kazancı, ilk 6 ay | 1,063 trilyon yen |
| İlk 6 ay finansman gideri | 790,7 milyar yen |
| ABD enerji ekipmanı planı değişikliği kaynaklı zarar | 597,2 milyar yen |
Tablodaki yatırım gelirleri ve giderlerin çoğu nisan-eylül dönemine ait. Bunları temmuz-eylül çeyreğine aitmiş gibi değerlendirmek hatalı olur. Ayrıca yatırımların piyasa değerindeki değişiklikler muhasebede kâr veya zarar yaratabilse de bu tutarların tamamı nakit tahsilatı anlamına gelmiyor.
Intel’den 1,06 trilyon yen kazandı, yine de zarar açıkladı
SoftBank’ın Intel hisselerindeki değer artışı, holding şirketinin yatırım faaliyetlerine ilk yarıda 1 trilyon 62,8 milyar yen katkı sağladı. Buna karşılık grubun toplam finansman gideri 790,7 milyar yene yükseldi. Türev işlemlerde 433,3 milyar yen zarar, diğer gelir-giderler kaleminde ise 663,8 milyar yenlik net zarar oluştu.
Diğer zararların en büyük parçası, ABD’deki yapay zekâ veri merkezi projelerine yönelik enerji ekipmanı tedarik planının değiştirilmesinden kaynaklanan 597,2 milyar yenlik kalemdi. Rapora göre bunun 457 milyar yeni iade edilemeyen avans ödemeleri, 140,2 milyar yeni ise sözleşme değişiklikleri ve uzlaşmalardan doğdu. Bu giderler, yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımların yalnızca işlemci veya sunucu satın almaktan ibaret olmadığını gösteriyor: Elektrik üretimi, ekipman rezervasyonu ve sözleşme yükümlülükleri de önemli maliyet yaratabiliyor.
Intel’deki yatırımın fiyat riskini daha önce Intel bilançosunun ardından hisselerde yaşanan sert satışları incelediğimiz haberde ele almıştık. SoftBank’ın açıkladığı kazanç ise 30 Eylül bilanço tarihine kadarki değerleme değişimini yansıtıyor; ekim sonundaki fiyat hareketlerinin aynı döneme ait kazanç hesabına otomatik olarak dahil edilmesi doğru değil.
OpenAI yatırımının değeri 99,6 milyar dolar
SoftBank, 30 Eylül itibarıyla OpenAI’deki yatırımının gerçeğe uygun değerini 99,6 milyar dolar, o tarihe kadar yaptığı birikimli yatırım harcamasını ise 54,6 milyar dolar olarak açıkladı. Bu iki rakam arasındaki 45 milyar dolarlık fark, birikimli değerleme kazancı. Yalnızca son çeyrekte kazanılmış nakit veya son üç ayın dönem kârı değil.
Şirketin aynı raporda belirttiği bir diğer ayrıntı, OpenAI yatırımının değerlemesinin önceki mali yıl sonuna göre değişmemesi. Buna karşılık ekim ayında tamamlanan 10 milyar dolarlık üçüncü yatırım dilimiyle toplam yatırım maliyeti 64,6 milyar dolara ve ortaklık payı yaklaşık yüzde 13’e ulaştı. Ekimdeki ilave yatırım, 30 Eylül’de sona eren ikinci mali çeyreğin ardından gerçekleşti.
OpenAI’deki yüksek değerleme, SoftBank’ın varlık büyüklüğünü destekleyen önemli bir unsur olsa da özel şirket hisselerinin likiditesi ve bu değerlemelerin gelecekte nasıl değişeceği finansal risk taşımaya devam ediyor. Yatırımcının izlemesi gereken yalnız portföyün teorik değeri değil, SoftBank’ın büyük ölçekli yapay zekâ projelerini finanse ederken borçlanma maliyetlerini hangi düzeyde tutabildiği.
OpenAI için kullanılan köprü kredisi kapatıldı
SoftBank, mart ayında oluşturduğu toplam 40 milyar dolarlık köprü kredi düzenlemesini vadesinden önce kapattı. Çekilmiş 30 milyar dolar eylül ortasına kadar geri ödendi, kullanılmamış kalan 10 milyar dolarlık limit de 30 Eylül itibarıyla iptal edildi. Dolayısıyla burada borcun silinmesi değil, esas olarak uzun vadeli kaynaklarla yeniden finanse edilmesi söz konusu.
Yeniden finansman kapsamında şirket eylülde 11,87 milyar dolar vadeli kredi kullandı; Intel paylarına dayalı ön ödemeli sözleşmelerden 7,35 milyar dolar, Arm hisseleri teminatlı kredinin genişletilmesinden 5 milyar dolar kaynak sağladı. Ekimdeki OpenAI yatırımı için de döviz cinsinden tahvil ihracı gelirlerinden 10 milyar dolar kullanıldı.
Bu finansman yapısı SoftBank’ın güçlü varlık portföyünü sermayeye dönüştürebildiğini gösterirken teminat olarak kullanılan payların fiyatına ve artan faiz giderlerine duyarlılığı da yükseltiyor. Yapay zekâ yatırımlarının büyümesiyle finansman maliyeti arasındaki denge, şirketin bundan sonraki bilanço performansının merkezinde bulunacak.
Yapay zekâ yatırımlarında bundan sonra ne izlenecek?
SoftBank hisseleri son aylarda küresel teknoloji şirketlerindeki satışların etkisiyle sert dalgalandı. Daha önce Japonya borsasındaki 6 Kasım satışlarını incelerken SoftBank’ın da düşüşten etkilendiğini aktarmıştık. Son bilanço, piyasanın neden özellikle yapay zekâ yatırımlarının finansmanına odaklandığını daha açık gösteriyor.
Şirketin elindeki OpenAI paylarının 30 Eylül itibarıyla 99,6 milyar dolarlık değeri dikkat çekici. Ancak yatırım kazançları ile finansman giderlerinin farklı dönemlerde ve farklı kalemlerde sonuçlara yansıması, yalnızca bu değer üzerinden kârlılık tahmini yapmayı zorlaştırıyor. Bir sonraki finansal sonuçlarda ABD veri merkezi projelerinin maliyetleri, borç yükü, türev pozisyonlar ve OpenAI’nin değerlemesindeki değişiklikler belirleyici olacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.