Petrol Şirketleri İran’ın 45 Gemilik Kara Listesinden Uzaklaşıyor

İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçiş kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 45 gemiyi kara listeye alması, enerji ticaretinde ilk somut şirket tedbirlerini doğurdu. Reuters’a konuşan dört kaynağa göre en az üç Hint rafinerisi ile küresel bir enerji şirketi, güvenlik kaygıları nedeniyle listedeki gemileri kiralamamaya ve bu gemilerle yük aktarmamaya hazırlanıyor.

Karar yalnızca kara listedeki tankerlerin doğrudan kullanımını kapsamıyor. Şirketler, bu gemilerle denizde gemiden gemiye transfer yapan başka tankerlerin de İran’ın yaptırım tehdidine maruz kalabileceğini hesaba katıyor. Böylece risk, 45 gemilik listenin ötesine geçerek Körfez petrolünü Umman açıklarında nihai alıcıların tankerlerine aktaran sevkiyat zincirine yayılıyor.

İran’ın 45 gemilik kara liste kararı · Son Dakika İran Hürmüz’de 45 tankeri kara listeye aldı: El koyma ve gözaltı tehdidi İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen 45 tankeri yaptırım listesine alması, küresel enerji hatlarında deniz taşımacılığı ve petrol arzı güvenliğine... →

Rafineriler teslim şekli ve tanker seçimini değiştiriyor

İran pazar günü yaptığı açıklamada listedeki gemilerle ticari işlem yürüten tankerler hakkında para cezası, alıkoyma ve yüke el koyma gibi adımlar atılabileceğini bildirdi. Bir Hint rafinerisi yetkilisi, şirketin kiraladığı gemilerin kara listedeki tankerlerle yük aktarmasına izin vermeyeceğini söyledi.

Hürmüz geçişlerinin savaş nedeniyle kısıtlandığı dönemde Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi üreticiler, özel tankerlerle petrolü Körfez’den çıkarıp Fujairah veya Sohar açıklarında başka gemilere aktarıyor. Bu sistem ham petrol, petrol ürünleri ve LNG akışının bir bölümünü ayakta tuttu. Listede Saudi Aramco ve ADNOC tarafından sahip olunan ya da kiralanan bazı gemilerin de bulunması, tedbirin ana üreticilerin lojistiğine kadar uzanabileceği anlamına geliyor. İki şirket konu hakkında yorum yapmadı.

Bazı alıcılar, riskin sözleşme tarafında nasıl dağıtılacağını da yeniden değerlendiriyor. Reuters’a konuşan bir Körfez petrolü alıcısı, Umman Körfezi’ndeki aktarma noktasında teslim almak yerine yükün nihai varış limanına satıcı tarafından taşındığı sözleşmeleri daha güvenli bulduğunu belirtti. Formosa Petrochemical Başkanı KY Lin ise şirket içindeki birimlerin uzun vadeli teslimat yöntemi üzerinde görüşmeyi sürdürdüğünü açıkladı.

Yükler kaybolmayabilir, rota ve maliyet değişebilir

Kpler ticaret riski analisti Ana Subasic’e göre uyum kurallarına en sıkı biçimde bağlı alıcıların listedeki gemilerden uzak durması bekleniyor. Buna karşın petrol akışının tamamen durmasından ziyade alternatif tanker, karşı taraf veya transfer noktalarına kayması daha olası. Ek kapasite arayışı, uygun gemi havuzunu daraltıp navlun tekliflerini yukarı çekebilir.

İran’ın listedeki tankerlerle temas eden üçüncü taraf gemilere de yaptırım uygulaması halinde şirketlerin inceleme yükü büyüyecek. Gemi sahipliği, önceki seferler, aktarma geçmişi ve sigorta kapsamı her sevkiyat öncesinde daha ayrıntılı kontrol edilecek. Subasic, bu sürecin navlun, sigorta ve genel risk primlerinde artış yaratabileceğini ifade etti.

Takip verilerindeki bozulma da operasyonel belirsizliği artırıyor. Kara listedeki 12 çok büyük ham petrol tankerinden ikisi, listenin yayımlanmasından sonra salı günü itibarıyla otomatik tanımlama sistemi üzerinden konum göndermeyi durdurdu. Diğer tankerlerin bir bölümü ise haftalardır sinyal vermiyor.

Konum sinyalinin kesilmesi tek başına geminin faaliyetini kanıtlamıyor; buna rağmen kiracının rotayı, liman uğraklarını ve önceki aktarmaları teyit etmesini zorlaştırıyor. Ticari karar artık yalnız taşıma fiyatına göre verilmiyor. Geminin hangi tankerlerle temas ettiği ve İran’ın listeyi nasıl uyguladığı da sözleşme öncesi kontrol listesine giriyor.

Petrol piyasasında sıradaki ölçülebilir eşikler

Şirketlerin açıklanan tedbirleri uygulamaya geçirmesiyle üç veri öne çıkacak: Umman ve Fujairah çevresindeki gemiden gemiye transfer sayısı, Körfez çıkışlı tanker navlunları ve savaş riski sigorta primleri. İran’ın listede olmayan fakat kara listedeki gemilerle yük aktaran bir tankere işlem uygulayıp uygulamaması da riskin fiyatlanma biçimini doğrudan değiştirecek.

Mevcut bilgiler, sevkiyatın kesildiğini değil, alıcıların daha dar bir tanker havuzuna yöneldiğini anlatıyor. İlk maliyet etkisi alternatif gemiler için verilen navlun tekliflerinde ve poliçe yenilemelerinde görülebilir.