Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma örgütünün 9 Ekim’de yayımladığı Ticaret ve Kalkınma Raporu 2026, dünya ekonomisindeki hız kaybını ticaretin tamamen durmasından farklı bir yerde konumlandırıyor. Rapora göre küresel üretim artışı 2025’teki yüzde 2,9’dan bu yıl yüzde 2,6’ya gerilerken mal ve hizmet ticareti sabit fiyatlarla yaklaşık yüzde 4 büyüyecek.
İki oran arasındaki 1,4 puanlık fark, sınır ötesi ticaret hacminin toplam ekonomik faaliyetten daha hızlı genişlediğini gösteriyor. Ancak UNCTAD, büyümenin ülkeler ve bölgeler arasında eşit dağılmadığını; finansman koşulları, ticaret politikaları ve jeoekonomik ayrışmanın gelişmekte olan ekonomiler üzerindeki baskıyı artırdığını belirtiyor.
Asya dünya büyümesinin yüzde 59’unu üretecek
UNCTAD’ın ülke tahminlerinde Hindistan yüzde 7,3 ile öne çıkıyor. Endonezya için yüzde 5,2, Çin için yüzde 4,5 büyüme bekleniyor. Bu üç ekonomi başta olmak üzere Asya’nın 2026’daki küresel büyüme katkısının yüzde 59’a ulaşacağı hesaplanıyor.
Bu pay, dünya üretimindeki artışın yarısından fazlasının tek bir bölgede yoğunlaşacağı anlamına geliyor. Türkiye açısından tablo; Avrupa’daki zayıf talep ile Asya merkezli üretim ve ticaret akışlarının aynı anda izlenmesini gerektiriyor. İhracat pazarlarının coğrafi dağılımı, lojistik maliyetleri ve ara malı tedariki bu ayrışmanın şirket bilançolarına ulaşabileceği başlıca kanallar.
UNCTAD ile OECD arasında 0,3 puan fark var
| Gösterge | UNCTAD | OECD |
|---|---|---|
| 2026 küresel büyüme | %2,6 | %2,9 |
| 2026 Çin büyümesi | %4,5 | %4,5 |
OECD’nin 23 Eylül’de açıkladığı yüzde 2,9’luk 2026 tahminiyle karşılaştırıldığında UNCTAD’ın dünya büyüme öngörüsü 0,3 puan daha düşük. Çin tahminleri ise yüzde 4,5 ile aynı seviyede. Kurumların küresel toplamda ayrışıp Çin’de aynı rakama ulaşması, farkın diğer ekonomilere ilişkin varsayımlardan ve kullanılan tahmin çerçevesinden geldiğine işaret ediyor.
Ticaret büyüyor, kalkınma farkı kapanmıyor
Rapordaki yüzde 4’lük ticaret artışı tek başına geniş tabanlı bir refah iyileşmesi anlamına gelmiyor. UNCTAD, finansal koşulların ve ticaret sistemindeki parçalanmanın yatırım kapasitesi sınırlı ülkelerde büyüme alanını daralttığını vurguluyor. Küresel ticaret hacmi genişlese bile sermaye maliyeti yüksek ve dış finansmana bağımlı ekonomiler aynı hızda pay alamayabilir.
Yatırımcı açısından yüzde 2,6’lık tahmin; ihracat ağırlıklı şirketlerin yalnız toplam dünya büyümesine göre değil, satış yaptıkları bölgenin hızına göre ayrışabileceğini gösteriyor. Asya bağlantısı güçlü sektörler ile Avrupa talebine daha bağımlı iş modellerinin aynı küresel manşete farklı tepki vermesi beklenebilir. Raporun verdiği temel çerçeve, 2026’da büyümenin düşük hızda kalırken ticaret akışlarının daha canlı ve daha bölgesel bir yapı sergilemesi.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.