Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyonu haziran sonunda eksi 402,6 milyar dolar olarak hesaplandı. TCMB verilerine göre yurt dışı varlıklar 404 milyar dolara gerilerken yurt dışına karşı yükümlülükler 806,7 milyar dolara yükseldi.
Net uluslararası yatırım pozisyonu, Türkiye’de yerleşiklerin yurt dışındaki finansal varlıkları ile yabancıların Türkiye üzerindeki finansal alacakları arasındaki stok farkını ölçüyor. Bu nedenle rakam cari açıkla aynı şey değil; cari denge belirli bir dönemdeki akımı, yatırım pozisyonu ise belirli bir tarihte birikmiş varlık ve yükümlülükleri gösteriyor.
İçindekiler
Varlıklar geriledi, yükümlülükler büyüdü
Haziran sonu itibarıyla toplam varlıklar bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7 azalarak 404 milyar dolara indi. Doğrudan yatırım varlıkları yüzde 3,2 artışla 81,2 milyar dolara çıkarken portföy varlıkları yüzde 11 düşerek 9,1 milyar dolara geriledi. Diğer yatırımlar yüzde 2,7 azalışla 163,6 milyar dolar, rezerv varlıklar ise yüzde 2,2 düşüşle 147,4 milyar dolar oldu.
Yükümlülük tarafı aynı dönemde yüzde 3 artarak 806,7 milyar dolara ulaştı. Doğrudan yatırım yükümlülükleri yüzde 0,6 azalışla 231,5 milyar dolara inerken portföy yatırımları yüzde 8,8 artışla 154,8 milyar dolara, diğer yatırımlar yüzde 2,9 yükselişle 413,4 milyar dolara çıktı.
Portföy değerlemesi açığı neden büyüttü?
Portföy yükümlülüklerindeki artışın dikkat çeken bölümü, yabancıların elindeki hisse senedi ve yatırım fonu paylarının piyasa değerinde görüldü. Bu kalem çeyreklik bazda yüzde 14,6 artarak 49,7 milyar dolara ulaştı. Dolayısıyla net pozisyondaki bozulmanın tamamını yeni dış borçlanma gibi okumak doğru olmaz; hisse fiyatları, döviz kurları ve diğer değerleme hareketleri stok büyüklüklerini değiştirebilir.
Akım ile stok ayrımı, aynı dönemde açıklanan dış denge verilerini karşılaştırırken daha da önemli hale geliyor. Türkiye’nin haziran ayındaki finansman ihtiyacını anlamak için PiyasaDetay’ın haziran cari açığı analizindeki mal ticareti, hizmet gelirleri ve finansman kalemleri net yatırım pozisyonuyla birlikte okunabilir.
Yatırımcı açısından hangi ayrıntı önemli?
Eksi 402,6 milyar dolarlık seviye tek başına kısa vadeli ödeme baskısını anlatmıyor. Yükümlülüklerin vadesi, borç yaratan ve yaratmayan kalemlerin dağılımı, bankalar ile şirketlerin döviz likiditesi ve rezerv tamponu birlikte değerlendirilmeli. Doğrudan yatırımlar ile hisse portföyü, kredi ve tahvil borcundan farklı risk özellikleri taşıyor.
Rezerv varlıkların çeyreklik gerilemesine karşın daha güncel haftalık seri farklı bir yön gösterebilir. Nitekim PiyasaDetay’ın TCMB rezervlerindeki 13,9 milyar dolarlık artışı ele aldığı haberde, 7 Ağustos haftası ile 12 Ağustos tarihli daha güncel gösterge arasındaki zaman farkı açıklanmıştı.
Sıradaki veri kompozisyonu gösterecek
Temmuz verilerinde net pozisyonun yönünden önce üç kalem izlenecek: rezerv varlıkların hazirandaki düşüşü telafi edip etmediği, portföy yükümlülüklerindeki değerleme artışının sürüp sürmediği ve diğer yatırımlar altında kredi-mevduat dağılımının nasıl değiştiği. Kur ve piyasa fiyatlarındaki oynaklık yüksek kaldığı sürece manşet rakam kadar açığın hangi kalemden geldiği de belirleyici olacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.