ABD Başkanı Donald Trump, benzin fiyatlarının galon başına 4 doların üzerine çıkmasının ardından rafineri işletmecileri ve akaryakıt perakendecileriyle gelecek hafta bir araya gelmeye hazırlanıyor. Görüşmeye Valero Energy, Marathon Petroleum ve PBF Energy’nin yanı sıra büyük yakıt satıcılarının katılması bekleniyor. Toplantının tarihi ve katılımcı listesi henüz resmen açıklanmadı.
ABD’de normal benzinin ortalama fiyatı bir yıl öncesine göre yaklaşık 1 dolar yükseldi. İran savaşının petrol akışını ve rafineri faaliyetlerini zorlaştırdığı dönemde pompa fiyatı hane bütçelerinde yeniden belirgin bir kalem oldu. Kasım ayındaki ara seçimlere yaklaşılırken enerji maliyeti Beyaz Saray için ekonomik olduğu kadar siyasi bir sorun hâline geldi.
İçindekiler
Hürmüz kesintisi ham petrol ve rafineri maliyetini yükseltti
Savaş 28 Şubat’ta başladı ve küresel petrol ticaretinin savaş öncesinde yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatı aksattı. Ham petrol fiyatı bir ara varil başına 112 dolara kadar çıktı. Gemi geçişlerinin kısmen yeniden başlamasıyla zirveden geri çekilse de arz zinciri henüz eski kapasitesine dönmedi.
Benzin fiyatı yalnız ham petrolün varil değerinden oluşmuyor. Rafineri kapasitesi, tesislerin kullandığı petrol türü, boru hattı ve deniz taşımacılığı, bölgesel stoklar ile mevsimsel yakıt standartları pompaya yansıyan nihai tutarı değiştiriyor. ABD rafinerileri yüksek kullanım oranlarıyla çalışsa bile küresel tesislerdeki kayıplar ve ürün ticaretindeki daralma iç piyasayı etkileyebiliyor.
Yüksek yakıt marjları enerji şirketlerinin kazançlarını destekledi. Trump ise büyük petrol şirketlerini pahalı benzin döneminden aşırı kâr sağlamakla eleştirdi ve fiyatların düşürülmesi için sektörün daha fazla adım atmasını istedi. Şirketler tarafında ham petrol maliyeti, bakım programları ve kapasite sınırları masaya gelecek.
Yönetimin seçenekleri kısa vadeli arzı artırmaya odaklanıyor
Trump yönetimi daha önce yaz döneminde kullanılan düşük buharlaşmalı benzin şartını yaklaşık iki hafta erken sona erdirme kararı aldı. Düzenleme, rafinerilerin daha geniş yakıt karışımı üretmesine ve bazı bölgelerde arzın artmasına yardımcı olabilir. Etkinin büyüklüğü, tesislerin üretimi ne kadar yükseltebildiğine ve ürünün ihtiyaç duyulan pazarlara taşınmasına bağlı.
Küçük rafinerilere yenilenebilir yakıt yükümlülüğünden daha fazla muafiyet verilmesi de değerlendirilen seçenekler arasında. Bu adım rafinerilerin uyum maliyetini azaltabilir; mısır ve soya fasulyesine dayalı biyoyakıt talebinin düşmesinden endişe eden çiftçi örgütleri ise daha geniş muafiyetlere karşı çıkıyor. Enerji fiyatını düşürme arayışı böylece petrol sektörü ile tarım lobisi arasında yeni bir dağılım tartışması yaratıyor.
Stratejik Petrol Rezervi’nden satış yapılması ham petrol arzını kısa süreli destekleyebilecek başka bir seçenek olsa da pompa fiyatına geçiş otomatik değil. Rafinerinin uygun ham petrolü işleyebilmesi, ürünün boru hattı veya tankerle talebin yüksek olduğu bölgeye ulaşması gerekiyor. Rezerv kullanımı savaşın uzadığı bir dönemde acil durum stoklarını azaltacağı için yönetimin zamanlama ve miktar konusunda ayrıca karar vermesi gerekir.
Toplantıda üretim ve perakende marjları masada olacak
Rafineri işletmecilerinin kısa sürede ek üretim yapabilmesi bakım ve güvenlik takvimlerine bağlı. Kapasitenin zaten yüksek kullanıldığı bir dönemde küçük bir arıza veya planlı duruş bölgesel benzin fiyatını hızla yükseltebilir. Akaryakıt perakendecileri ise toptan ürün maliyetinin pompaya hangi hızla yansıdığını ve dağıtım giderlerini anlatacak.
Reuters/Ipsos anketinde Trump’ın görev performansını onaylayanların oranı yüzde 33, İran savaşını destekleyenlerin oranı yüzde 31 olarak ölçüldü. Gelecek haftaki toplantının ardından üretim, taşıma veya düzenleyici muafiyetlere ilişkin somut bir karar açıklanıp açıklanmayacağı netleşecek. ABD’de haftalık benzin stokları ve ülke çapındaki ortalama pompa fiyatı, alınacak önlemlerin ilk ölçülebilir sonuçlarını verecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.