Ağustosta işletmelerin parasal satışları ile fiyat etkisinden arındırılmış satış hacmi arasındaki fark büyüktü. Ticaret cirosu geçen yılın aynı ayına göre yüzde 32,5 artarken ticaret satış hacmi yüzde 0,6 yükseldi. TÜİK’in 12 Ekim saat 10.00’da yayımladığı iki ayrı bülten, perakendedeki çift haneli hacim artışının motorlu taşıt ve toptan ticaretteki daralmayla birlikte gerçekleştiğini gösterdi.
Perakende satış hacmindeki yıllık artış yüzde 10,1 oldu. Motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımını kapsayan grupta hacim yüzde 11,2 düştü. Toptan ticaretteki gerileme ise yüzde 1,9 olarak ölçüldü. Toplam ticaretin yüzde 0,6’lık büyümesi, bütün satış kanallarında ortak bir canlanmadan çok farklı yönlerde hareket eden bu üç grubun sonucunu yansıtıyor.
Perakende aylık karşılaştırmada da ayrıştı
Temmuza göre satış hacmi toplam ticarette yüzde 0,2, perakendede yüzde 1,4 arttı. Motorlu taşıt ticareti ve onarımında yüzde 1, toptan ticarette yüzde 0,2 düşüş kaydedildi. Böylece perakende hem yıllık hem aylık karşılaştırmada büyürken diğer iki ana grup iki ölçümde de küçüldü.
| Satış hacmi | Yıllık değişim | Aylık değişim |
|---|---|---|
| Toplam ticaret | %0,6 | %0,2 |
| Motorlu taşıt ticareti ve onarımı | -%11,2 | -%1,0 |
| Toptan ticaret | -%1,9 | -%0,2 |
| Perakende ticaret | %10,1 | %1,4 |
Yıllık oranlar takvim etkisinden arındırılmış endekslerin geçen yılın aynı ayıyla karşılaştırmasını içeriyor. Aylık oranlarda mevsim ve takvim etkileri birlikte arındırılıyor. Bu ayrım, ağustosun temmuza göre hareketi ile geçen yılın ağustosuna göre değişimin ayrı okunmasını sağlıyor.
Ciro artışı, satılan hacimle aynı ölçüm değil
Ticaret cirosu aylık yüzde 4,3 artış kaydetti. Aynı dönemde satış hacminin yüzde 0,2 yükselmesi, parasal büyüme ile hacim büyümesinin birbirinden ayrıldığını gösteriyor. Ciro, cari fiyatlarla fatura edilen satış tutarını izliyor. Hacim endeksi ise fiyat değişimlerinin etkisini arındırıyor. İki oran arasındaki farkı doğrudan sektör enflasyonu olarak hesaplamak yerine her seriyi kendi kapsamı içinde değerlendirmek gerekiyor.
Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmetlerin tamamını kapsayan toplam ciro yıllık yüzde 31,8, aylık yüzde 3 arttı. Yıllık artış hizmette yüzde 33,6, sanayide yüzde 32,6 ve inşaatta yüzde 19,2 oldu. Aylık tabloda inşaat cirosu yüzde 3,7 gerilerken sanayi yüzde 2,2, hizmetler yüzde 2,6 büyüdü.
Sanayi cirosundaki yıllık yükselişe karşılık aynı ayın üretim hacmi yüzde 1,9 düşmüştü. Bu veri, ağustosta nominal satış tutarının artmasının üretim hacminde de yükseliş bulunduğunu tek başına göstermediği bir başka örnek sunuyor.
TÜİK, hem ciro hem ticaret satış hacmi serilerinin bir sonraki bülteni için 11 Kasım 2026 tarihini duyurdu. O yayında eylülün parasal satışları ve fiyat etkisinden arındırılmış hacmi açıklanacak.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.