Türkiye’de tasfiye sürecine alınan 131 yatırım fonunun varlıklarının ortak bir havuz altında yönetilmesi seçeneği değerlendiriliyor. Bloomberg’in konuya yakın bir yetkiliye dayandırdığı habere göre çalışma henüz erken aşamada ve havuzu hangi kurumun yöneteceği konusunda karar verilmiş değil.
Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre olası havuz, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından tasfiyesine karar verilen 131 fonun varlıklarını kapsayabilir. Söz konusu fonların 18 milyar doların üzerinde yatırım taşıdığı ve yaklaşık 350 bin yatırımcıya ulaştığı belirtiliyor. Planın ayrıntılarının değişebileceği de özellikle vurgulanıyor.
İçindekiler
Buradaki önemli ayrım, ortak havuz çalışmasının şu aşamada yeni bir SPK tasfiye kararı olmaması. Mevcut tasfiye sistemi yürürlükte kalmaya devam ediyor. Tera Portföy tarafından kurulan tasfiye kapsamındaki fonlarda süreci Türkiye İş Bankası, diğer altı portföy yönetim şirketine ait fonlarda ise Ziraat Bankası yürütüyor.
Bankalar fon portföylerindeki varlıkları piyasa koşullarını ve varlıkların niteliğini dikkate alarak nakde çeviriyor. Elde edilen tutarların, mutabakatı tamamlanan yatırımcı hesaplarına sahip olunan katılma payı oranında aktarılması öngörülüyor.
Ortak havuz neden gündeme geldi?
Tasfiye kapsamındaki fonların portföy yapıları aynı değil. Bazı fonlarda işlem hacmi ve piyasa derinliği sınırlı hisselerin bulunması, çok sayıda fonun eş zamanlı biçimde satış yapması halinde fiyatlar üzerinde ek baskı oluşturabilir.
Bu durum yalnızca Borsa İstanbul’daki ilgili hisseleri değil, fon yatırımcılarının tasfiye sonunda tahsil edeceği tutarı da ilgilendiriyor. Düşük likiditeli bir varlık kısa sürede yüksek miktarda satılmaya çalışıldığında gerçekleşen satış fiyatı gerileyebilir. Fonun kasasına giren nakdin azalması da yatırımcıya dağıtılabilecek değeri etkileyebilir.
Ortak havuz fikrinin olası avantajı burada ortaya çıkıyor. Fonların ayrı ayrı ve birbirinden bağımsız satış takvimleri yerine, daha merkezi bir varlık yönetim planı oluşturulması satışların zamana yayılmasına yardımcı olabilir.
Ancak bunun nasıl uygulanacağı henüz bilinmiyor. Havuzun yalnızca operasyonel satış yönetimi amacıyla mı kullanılacağı, yoksa fonların nakit ve ödeme süreçlerinin de ortak bir yapı altında mı yönetileceği açıklığa kavuşmuş değil.
Fonların tek havuzda olması yatırımcı haklarının birleştiği anlamına gelmeyebilir
Olası modelin en kritik taraflarından biri fonlar arasındaki hak sahipliğinin nasıl korunacağı olacak. Her fonun portföy yapısı, likiditesi, gerçekleşmemiş kâr veya zararı ve yatırımcı dağılımı farklı.
Bu nedenle fon varlıklarının operasyonel olarak aynı havuzdan yönetilmesi ile farklı fonlardaki yatırımcıların ekonomik haklarının ortaklaştırılması aynı şey değil.
Örneğin kolay nakde çevrilebilen varlıklara sahip bir fondan sağlanan kaynağın başka bir fondaki düşük likiditeli pozisyonların finansmanında kullanılması, yatırımcı grupları arasında değer aktarımı tartışmasını beraberinde getirebilir.
Bu noktada varlıkların hangi değer üzerinden havuza alınacağı, fon bazında hesapların nasıl tutulacağı, ara ödeme yapılıp yapılmayacağı ve satışlardan elde edilen nakdin hangi sırayla dağıtılacağı modelin temel başlıkları arasında olacak.
Bloomberg’in haberinde bu ayrıntılara ilişkin kesinleşmiş bir çerçeve bulunmuyor. Bu nedenle ortak havuz çalışmasını yatırımcılara belirli bir tutarda veya tam ödeme sağlayacak bir garanti mekanizması olarak değerlendirmek için henüz erken.
SPK tasfiye süresini 6 aya çıkardı
Ortak havuz çalışmasından bağımsız olarak SPK, tasfiye sürecine ilişkin önemli bir değişikliği 21 Eylül’de resmen açıkladı.
Kurul, daha önce üç ay olarak belirlenen azami tasfiye süresini altı aya çıkardı. SPK, değişikliğin tasfiye konusu fonların portföy yapıları ile piyasa koşulları dikkate alınarak varlıkların mümkün olduğunca uygun koşullarda satılabilmesine imkân sağlamak amacıyla yapıldığını bildirdi.
Altı aylık süre yatırımcıların ödemeler için mutlaka altı ay bekleyeceği anlamına gelmiyor. SPK da sürecin koşullara bağlı olarak daha erken tamamlanabileceğini açıkça belirtti.
Tasfiye esaslarının diğer bölümlerinde ise değişiklik yapılmadı. Fon varlıklarının nakde dönüşmesiyle elde edilen tutarlar, belirlenen dönemlerde mutabakatı tamamlanan hesaplara yatırımcıların katılma payı sahipliği oranında aktarılabilecek.
Nitelikli yatırımcı eşiğinde yeni artış da değerlendiriliyor
Bloomberg’in haberinde yer alan bir diğer başlık ise nitelikli yatırımcı kriteri.
Konuya yakın yetkiliye göre mevcut 10 milyon TL’lik finansal varlık eşiğinin daha da yükseltilmesi de değerlendiriliyor. Ancak bu konuda açıklanmış yeni bir SPK kararı bulunmuyor.
SPK, nitelikli yatırımcı sayılmak için aranan finansal varlık tutarını Aralık 2025’te 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye yükseltmişti. Kurul daha sonra bu adımın özellikle serbest yatırım fonlarına yönelik düzenleme sürecinin ilk tedbirlerinden biri olduğunu açıklamıştı.
Yeni bir artış yapılması halinde serbest fonlara erişebilecek yatırımcı kitlesi daha da daralabilir. Bunun mevcut tasfiye sürecindeki yatırımcıların alacakları üzerinde doğrudan bir etkisi olmayacak; daha çok fon piyasasının bundan sonraki yapısını ilgilendirecek.
Ortak varlık havuzu açısından ise henüz cevaplanmamış sorular daha fazla. Havuzu kimin yöneteceği, fonların birbirinden nasıl ayrıştırılacağı ve yatırımcı ödemelerinin hangi esaslarla yapılacağı netleşmeden modelin mevcut tasfiye sürecini nasıl değiştireceğini söylemek mümkün değil. Şu aşamada kesin olan düzenleme, SPK’nın tasfiye için tanıdığı azami süreyi altı aya çıkarmış olması.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.