Şeker pancarı alım fiyatı ton başına 3.720 TL oldu

TÜRKŞEKER’in 2026-2027 üretim yılı için açıkladığı şeker pancarı alım fiyatı, kota tamamlama primi dahil ton başına 3.720 TL oldu. Tarım ve Orman Bakanlığının 13 Ekim 2026 tarihli duyurusundaki tutar, 2025-2026 sezonunda sonradan 3.100 TL’ye yükseltilen fiyatın 620 TL üzerinde bulunuyor. Böylece nominal artış yüzde 20 olarak hesaplanıyor.

Açıklanan rakamın içinde kota tamamlama primi yer alıyor. Bu ayrıntı, 3.720 TL’nin her teslim edilen ton için koşulsuz baz fiyat olarak okunmaması gerektiğini gösteriyor. Üreticinin sözleşmedeki kotayı tamamlama durumu, ton başına elde edeceği toplam tutar açısından belirleyici olacak.

Prim dahil fiyatın hesabı nasıl yapılıyor?

Duyuruda kota tamamlama primi oranı yüzde 4 olarak belirtiliyor. Bu yapıda prim öncesi baz tutar yaklaşık 3.577 TL, prim ise yaklaşık 143 TL düzeyine geliyor. İki kalem toplandığında ilan edilen 3.720 TL’ye ulaşılıyor. Hesap, toplam fiyatın yüzde 104’e bölünmesiyle yapıldığı için yuvarlama farkı oluşabiliyor.

Geçen üretim yılında fiyat ilk olarak kota tamamlama primi dahil 2.975 TL açıklanmış, 2 Ekim 2025’te 3.100 TL’ye güncellenmişti. Yeni sezon karşılaştırmasında güncellenmiş 3.100 TL baz alındığında artış 620 TL oluyor. İlk açıklanan 2.975 TL ile kıyaslama yapılırsa fark 745 TL’ye ve artış yaklaşık yüzde 25’e çıkıyor. Üreticinin maliyet karşılaştırması için güncellenmiş nihai fiyat daha anlamlı bir referans sunuyor.

Sözleşmeli üretimde kota koşulu belirleyici

Şeker pancarı, fabrikaların işleme kapasitesi ve ülkenin şeker üretim planı doğrultusunda sözleşmeli modelle yetiştiriliyor. TÜRKŞEKER’in açıkladığı şeker pancarı alım fiyatı bu sözleşme zincirindeki gelir hesabının temelini oluşturuyor. Kota tamamlama primi ise üreticiyi taahhüt edilen miktara ulaşmaya teşvik eden ayrı bir ödeme bileşeni.

Ton başına fiyat çiftçinin brüt satış gelirini gösteriyor. Tohum, gübre, sulama, enerji, işçilik, nakliye ve söküm maliyetleri üreticinin elinde kalan tutarı değiştiriyor. Polar olarak adlandırılan şeker oranı, fire ve sözleşmedeki diğer kalite ölçütleri de gerçek ödeme hesabında etkili olabiliyor. Üreticinin kesin hakedişi, bağlı bulunduğu fabrika ile yaptığı sözleşme ve teslim sonuçları üzerinden oluşacak.

Şeker sektöründeki kota yapısının şirket ölçeğine etkisi daha önce Bor Şeker’in Adapazarı Şeker’i devralması sonrasında da görülmüştü. O işlemle Bor Şeker’in Türkiye şeker üretim kotasındaki payı yüzde 2,5’ten yüzde 5’e yükselmişti. Pancar alım fiyatı ise kotayı sağlayacak ham maddenin üretici tarafındaki gelir çerçevesini belirliyor.

2026-2027 sezonunda 3.720 TL’lik fiyatın sahadaki karşılığı, teslim edilen tonaj kadar üreticilerin yüzde 4’lük kota primine hak kazanma oranıyla da şekillenecek. Fabrika bazındaki teslim takvimi, kalite kesintileri ve sözleşme hükümleri toplam ödemenin kesinleştiği aşamalar olacak.