Finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlıkları ağustosta 3,595 milyar dolar artarken yükümlülüklerdeki yükseliş 5,480 milyar doları buldu. İki kalem arasındaki 1,885 milyar dolarlık fark, net açık pozisyonu 213,006 milyar dolara taşıdı.
Temmuzda 210,8 milyar dolar olan açık bir ayda yüzde 0,9 genişledi. Hazirandaki 205,755 milyar dolarlık düzeyle karşılaştırıldığında iki aylık artış 7,251 milyar dolar; oran olarak yaklaşık yüzde 3,5.
Kredi artışı uzun vadede yoğunlaştı
TCMB verisinde yükümlülükleri büyüten en yüksek kalem, yurt içinden sağlanan nakdi krediler oldu. Bu kalem aylık 3,283 milyar dolar arttı. Türev yükümlülüklerde 1,488 milyar dolar, yurt dışı nakdi kredilerde 1,098 milyar dolar artış kaydedilirken ithalat borçları 390 milyon dolar azaldı.
Vade dağılımı, toplam artışın yakın vadeli borçlanmadan gelmediğini gösteriyor. Yurt içi kaynaklı kısa vadeli krediler 516 milyon dolar azalırken uzun vadeli krediler 3,799 milyar dolar yükseldi. Yurt dışından kullanılan kredilerde de kısa vadeli bölüm 2,600 milyar dolar geriledi; uzun vadeli bölüm 3,309 milyar dolar arttı.
Bu hareketlerin toplamı, kredi tarafında 7,108 milyar dolarlık uzun vadeli artışa karşılık 3,116 milyar dolarlık kısa vadeli azalış anlamına geliyor. Kur riskinin büyüklüğü yükselirken ödeme takviminin daha uzun vadeye kayması, aylık verinin iki farklı yönünü oluşturdu.
Kısa vadeli fazla iki kattan fazla büyüdü
Ağustos sonunda firmaların kısa vadeli döviz varlıkları 154,801 milyar dolar, kısa vadeli yükümlülükleri 145,700 milyar dolar oldu. Aradaki 9,102 milyar dolarlık fazla, temmuzdaki 4,331 milyar dolara göre 4,771 milyar dolar arttı. Kısa vadeli tampon bir ayda yüzde 110 büyüdü.
Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı yüzde 36 seviyesinde gerçekleşti. Bu veri, 213 milyar dolarlık toplam açığın tamamının bir yıl içinde çevrilmesi gereken borç olmadığını ortaya koyuyor; bilanço hassasiyetinin önemli bölümü daha uzun vadeli kalemlerde bulunuyor.
Varlık artışında türevler ve ihracat alacakları öne çıktı
Varlık tarafındaki 3,595 milyar dolarlık artışın 1,819 milyar doları türev varlıklardan geldi. İhracat alacakları 1,006 milyar dolar, yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları 535 milyon dolar yükseldi. Bu üç kalem toplam varlık artışının yaklaşık yüzde 93’ünü oluşturdu.
Toplam açık pozisyon şirketlerin kur hareketlerine karşı bilanço duyarlılığını gösteriyor, ancak sektör ve şirket bazındaki risk aynı değil. Döviz geliri, türev koruması ve borcun vadesi bilançolar arasında önemli fark yaratıyor. Ağustos verisinin yeni unsuru, toplam açığın büyümesine rağmen kısa vadeli likidite tamponunun belirgin biçimde güçlenmesi.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.