Borsa neden düşüyor? BIST 100 14 bin puanın altını gördü

Borsa İstanbul’da yeni haftanın ilk saatlerinde satışlar belirginleşti. BIST 100 endeksi saat 11.20 civarında yüzde 1,68 kayıpla 13.997 puan çevresinde işlem görürken, gün içinde 13.975 puana kadar gerileyerek 14 bin eşiğinin altını gördü.

Sabahın ilk bölümünde endeks 14.252 puana kadar yükselmişti. Böylece birkaç saat içinde 277 puana yaklaşan bir hareket aralığı oluştu. Satış yalnız belirli hisselerle de sınırlı değil: aynı saatlerde 203 hisse yükselirken 373 hisse ekside işlem görüyor. BIST Bankacılık Endeksi’ndeki kayıp ise yüzde 2’yi geçti.

Borsa neden düşüyor?

Bu sabahki satışın tek bir nedeni yok. Yurt içinde son haftalarda fon portföylerinde yaşanan hareketlilik devam ederken, küresel tarafta tahvil faizlerindeki sert yükseliş riskli varlıkların üzerinde yeni bir baskı oluşturuyor.

SPK’nın 28 Ağustos’ta Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’i güncellemesinden sonra fonların portföy yapıları piyasanın yakından izlediği başlıklardan biri haline geldi. Özellikle belirli hisselerde yoğunlaşan fon pozisyonları, para çıkışları ve portföylerde yapılan yeniden dengeleme işlemleri son dönemde hisse bazındaki hareketleri büyütebiliyor.

Bugünkü düşüşü yalnız fon satışlarıyla açıklamak yine de eksik kalır. Sabah saatlerinde bankacılık hisselerindeki satışın endeksin üzerinde olması, yurt dışındaki faiz hareketi ve petrolün yeniden üç haneli seviyelerde kalması aynı anda risk iştahını zayıflatıyor.

Bankacılık hisselerindeki satış endeksi aşağı çekiyor

Günün ilk bölümünde dikkat çeken ayrışmalardan biri bankacılık tarafında. Saat 11.10 itibarıyla BIST Bankacılık Endeksi’ndeki kayıp yüzde 2’yi geçti.

Bankaların BIST 100 içerisindeki yüksek ağırlığı düşünüldüğünde sektördeki bu büyüklükte bir satış endeks üzerinde doğrudan baskı yaratıyor. Sabah görünümünde sanayi tarafında daha dirençli hisseler bulunmasına rağmen banka hisselerindeki zayıflık ana endeksin 14 bin puan çevresinde tutunmasını zorlaştırıyor.

ABD tahvil faizi yüzde 5’in üzerinde

Yurt dışındaki tablo da Borsa İstanbul’a destek vermiyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5’in üzerine çıkarak 2007’den bu yana görülmeyen seviyelere ulaştı. Avrupa’da da benzer bir hareket var; Alman 10 yıllık ve Fransız 30 yıllık tahvil faizleri çok yıllı zirvelerini test ediyor.

Petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalması enflasyonun yeniden hızlanabileceği endişesini beslerken piyasalar Fed’in bu haftaki toplantısında faiz artırmasına daha yüksek ihtimal veriyor.

Tahvil faizlerindeki yükseliş hisse senetleri açısından basit bir rakam değişiminden daha fazlası. Daha yüksek risksiz getiri, yatırımcının hisse taşımak için talep ettiği getiriyi de yükseltiyor. Özellikle yabancı para akımlarına duyarlı gelişmekte olan piyasalar böyle dönemlerde daha kırılgan hale gelebiliyor.

Bank of America satıyor, TERA alım tarafında

Seans içi kurum dağılımı da sabahki hareketin dikkat çeken taraflarından biri. Saat 11.20 civarındaki verilere göre Bank of America yaklaşık 1,42 milyar TL net satışla ilk sırada bulunuyor.

Yatırım Finansman’da yaklaşık 795 milyon TL, Tacirler’de 580 milyon TL, HSBC’de 568 milyon TL net satış görülüyor.

Alıcı tarafta Garanti yaklaşık 718 milyon TL ile ilk sırada. Midas’ta 618 milyon TL, TERA’da 471 milyon TL, TEB’de 426 milyon TL ve Halk Yatırım’da yaklaşık 392 milyon TL net alım bulunuyor.

Bu dağılım henüz kapanış verisi değil. Seansın kalan bölümünde kurumların pozisyonları önemli ölçüde değişebilir. Ayrıca bir aracı kurum üzerinden görülen alım veya satışın tamamı kurumun kendi portföy işlemi olarak değerlendirilemez; müşteri emirleri de aynı dağılımın içinde yer alıyor.

KTLEV yine tabanda, ZOREN yükselişte

Hisse bazında ayrışma oldukça sert. Saat 11.20 civarında ZOREN yüzde 9,96 yükselişle günün en güçlü hisseleri arasında bulunurken YKSLN yüzde 9,96 ve AYCES yüzde 9,95 primli işlem görüyor.

Satış tarafında GUNDG ve ANELE yüzde 10 ekside. Son günlerde Pusula Finans Holding ve Tera Grubu arasındaki devralma süreciyle gündemde olan KTLEV de yüzde 9,98 kayıpla 30,50 TL seviyesine gerilemiş durumda.

KTLEV’deki hareketin tamamını Pusula-Tera haber akışına bağlamak mümkün değil. Hisse zaten son günlerde yüksek hacimli ve sert yön değişimlerinin görüldüğü bir dönemden geçiyor.

Pusula Finans Holding'de yönetim değişmiş, Emre Tezmen başkan olmuştu · Şirket Haberleri Pusula Finans Holding’de yönetim değişti: Emre Tezmen başkan oldu Tera Grubu ile Pusula Finans Holding arasındaki devralma sürecinde bu kez doğrudan yönetim yapısını değiştiren bir adım geldi.... →

14 bin puanın altında kapanış olacak mı?

Bunu söylemek için henüz erken. Günün daha ilk bölümündeyiz ve endeks sabah içerisinde hem 14.252 puanı hem de 13.975 puanı gördü. Dolayısıyla seans içindeki yön değişiminin büyüklüğü, kapanış için şimdiden kesin bir çıkarım yapmayı zorlaştırıyor.

Öğleden sonra ilk olarak bankacılık hisselerindeki satışın hafifleyip hafiflemediği ve BIST 100’ün 14 bin seviyesini yeniden kazanıp kazanamadığı izlenecek. Bank of America öncülüğündeki satışların devamı da kurum dağılımı tarafında takip edilecek.

Küresel cephede ABD 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5 üzerinde kalması ve Fed öncesi faiz artırım beklentisinin güçlenmesi, risk iştahının toparlanmasını zorlaştırabilecek başlıklar. Petrolün üç haneli seviyelerdeki seyri de aynı hesabın içinde.

Bu yüzden sabah itibarıyla “borsa neden düşüyor?” sorusunun yanıtı tek bir gelişmede değil: fon tarafındaki hareketlilik, bankalardaki satış, yüksek küresel faizler ve zayıflayan risk iştahı aynı anda BIST 100 üzerinde baskı oluşturuyor. Gün sonundaki tablo ise seansın ikinci yarısındaki para akışıyla netleşecek.