Fransa’da sol popülist lider Jean-Luc Mélenchon, Fransa Merkez Bankasının portföyündeki devlet tahvillerinin silinmesini önerdi. Plan, ülkenin toplam kamu borcunun yaklaşık yüzde 18’ine denk gelen bölümü kapsıyor ve 2027 cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde maliye politikasını kampanyanın merkezine taşıyor.
Fransa’nın kamu borcu gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 116’sını aşmış durumda. Hükümet yalnız 2026’da 310 milyar avro borçlanmayı planlıyor. Bu büyüklükte bir ihraç takvimi yürütülürken mevcut tahvillerin iptal edilmesi önerisi, yatırımcı güveni ve yeni borcun maliyeti konusunda sert itirazlara yol açtı.
İçindekiler
Öneri hangi borcu kapsıyor?
Mélenchon’un liderliğindeki Boyun Eğmeyen Fransa hareketi, Avrupa Merkez Bankasının varlık alım programları kapsamında Fransa Merkez Bankasının bilançosuna giren devlet tahvillerini hedefliyor. Söz konusu tahviller kamunun bir kurumunun başka bir kamu kurumuna olan yükümlülüğü olarak görülüyor; hareket bu nedenle silme işleminin özel yatırımcı alacaklarına dokunmadan borç oranını düşüreceğini savunuyor.
Eski yatırım bankacısı Matthieu Pigasse da işlemin ekonomik ve finansal etkisinin olmayacağını ileri sürdü. Eski IMF başekonomisti Olivier Blanchard ise muhasebe sonucunun düşünüldüğü kadar avantajlı olmadığını belirtti. Merkez bankasının tahvillerden aldığı faiz ve elde ettiği kâr normalde devlete geri dönüyor; tahvil silindiğinde bu gelir akışı da ortadan kalkıyor.
AB kuralları ve euro üyeliği tartışmanın merkezinde
Avrupa Birliği antlaşmaları merkez bankalarının hükümetleri doğrudan finanse etmesini yasaklıyor. Fransa Merkez Bankasının eski başkanı François Villeroy de Galhau, tek taraflı bir iptalin merkez bankası bilançosunda zarar yaratacağını, bu zararın nihayetinde vergi mükelleflerince karşılanabileceğini ve ülkeyi eurodan çıkış tartışmasına sürükleyebileceğini söyledi.
Başbakan Sébastien Lecornu öneriyi “aldatmaca” olarak niteledi. Hükümetin itirazı yalnız hukuki değil: Fransa her yıl büyük miktarda tahvil satmak zorunda. Piyasa, resmi kurumun elindeki tahvillerin siyasi kararla iptal edilebildiğini düşünürse özel yatırımcıların yeni ihraçlarda daha yüksek faiz talep etmesi beklenebilir.
Seçim hesabı tahvil piyasasına taşınıyor
Son kamuoyu yoklamalarında Mélenchon, 2027 seçiminde aşırı sağcı Marine Le Pen’e karşı ikinci tura kalabilecek adaylardan biri olarak yer alıyor. Önerinin yasalaşması için seçim sonucunun yanında parlamentoda çoğunluk, merkez bankası düzeni ve Avrupa hukukuyla uyum gibi ayrı eşikler bulunuyor.
Borç iptali şu aşamada yürürlüğe girmiş bir karar değil, seçim programına dönük bir siyasi teklif. Fransa Hazinesi 310 milyar avroluk yıllık ihraç programını mevcut kurallar altında sürdürecek. Bir sonraki ölçülebilir tepki, yeni tahvil ihalelerinde talep oranı ve yatırımcıların istediği faiz farkında görülecek.
Yorumlar
Görüşünüzü paylaşabilirsiniz. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.