Goldman Sachs: Rus dizeli fiyatlarda büyük düşüş yaratmaz

Goldman Sachs, Rusya’nın küresel piyasaya yeniden dizel sunma planının fiyatlar üzerinde belirgin bir düşüş yaratmasını beklemiyor. Bankanın değerlendirmesinde asıl güçlü fiyat etkisi, Avrupa’nın stratejik rezervlerinden yapılabilecek daha büyük ölçekli bir salıma bağlandı.

Rusya’nın açıklanan takvimi 300 bin tonluk ilk sevkiyatın ardından kasımda 500 bin ton, sonrasında da 1 milyon ton ek arz öngörüyor. Toplam 1,8 milyon tonluk plan, piyasanın sıkışık olduğu bir dönemde ek kaynak sağlasa da sevkiyatın zamana yayılması ve küresel tüketim ölçeği Goldman Sachs’ın temkinli yaklaşımını açıklıyor.

50 milyon varillik Avrupa salımı için 11 dolar hesabı

Goldman Sachs, Avrupa’nın stratejik stoklarından 50 milyon varil dizel çıkarması halinde ABD Körfez kıyısı ile Avrupa’daki toptan dizel fiyatlarının varil başına yaklaşık 11 dolar gerileyebileceğini hesapladı. Bu senaryo, Rusya’nın ilan ettiği arzdan farklı olarak kısa sürede ve daha büyük hacimde piyasaya ürün verilmesine dayanıyor.

Ton ile varil farklı ölçüler olduğu için iki rakamı doğrudan bölerek karşılaştırmak doğru olmaz; dizelin yoğunluğu ve ürün niteliği dönüşümde etkili. Bankanın vardığı sonuç hacim kadar teslimat hızının da önemli olduğunu gösteriyor. Piyasaya ilk günlerde yoğun biçimde giren rezerv yakıtı, aylara yayılan ticari sevkiyattan daha hızlı fiyat baskısı oluşturabiliyor.

Petrol gerilerken dizel piyasası ayrı fiyatlanıyor

Brent petrol 13 Ekim sabahında düşüş gösterirken piyasa bir yandan Körfez’deki arz risklerini, diğer yandan Rus dizelinin dönüşünü fiyatladı. Ham petrol ile dizelin aynı yönde ve aynı oranda hareket etmesi gerekmiyor. Rafineri kapasitesi, ürün stokları, navlun ve bölgesel talep dizel marjını ham petrol fiyatından ayırabiliyor.

G7 ülkeleri 2 Ekim’de Uluslararası Enerji Ajansı üzerinden dört aya yayılan 100 milyon varillik dizel ve diğer ürün rezervi salımı üzerinde uzlaşmıştı. Goldman Sachs’ın 50 milyon varillik Avrupa senaryosu bu geniş programın yarısına karşılık geliyor. Bankanın 11 dolarlık hesabı, rezervlerin ürün türü ve zamanlama açısından nasıl kullanılacağının piyasa için toplam manşet miktardan daha belirleyici olabileceğini gösteriyor.

Türkiye açısından bu fiyatlama rafineri ürün maliyetleri, akaryakıt ithalatı ve taşımacılık giderleri üzerinden önem taşıyor. Rus sevkiyatının sınırlı etkisi, kısa vadeli rahatlama beklentisini zayıflatıyor; daha büyük bir stratejik stok salımı ise Avrupa fiyatları üzerinden Türkiye’nin tedarik maliyetlerine daha hızlı yansıyabilir.