Fed Bej Kitap: Ekonomi Ilımlı Büyüdü, Fiyatlar Arttı

ABD Merkez Bankası’nın Bej Kitap raporu, ekonomik faaliyetin temmuz başından bu yana ılımlı arttığını, istihdamdaki ilerlemenin ise çok sınırlı kaldığını bildirdi. Fiyatlar 12 Federal Reserve bölgesinin sekizinde orta hızda yükseldi. Para politikası kurulu, 15-16 Eylül toplantısında faiz kararını verirken rapordaki bölgesel sinyalleri resmi verilerle birlikte değerlendirecek.

Federal Reserve sistemine bağlı bankaların şirketler, ekonomistler ve piyasa uzmanlarıyla yaptığı görüşmelere dayanan çalışma, 24 Ağustos’a kadar toplanan bilgileri kapsıyor. On iki bölgenin 10’u hafif ile orta arasında büyüme bildirirken iki bölgede ekonomik faaliyet değişmedi. Genel görünüm olumlu kaldı fakat yüksek enerji fiyatları, politika belirsizliği ve uluslararası çatışmalar sektörler arasındaki güveni farklılaştırdı.

Tüketim sınırlı arttı, imalat güç kazandı

Tüketici harcamaları dengeli görünümde hafif yükseldi. Şirketler bir yandan fiyat hassasiyetinin arttığını, diğer yandan yüksek gelir grubundaki alışverişlerin güçlü seyrettiğini aktardı. Zayıf tüketici güveni, yüksek yakıt fiyatları ve artan finansman maliyetleri otomobil satışlarını baskıladı. Havayolu şirketleri ise daha pahalı biletlere rağmen güçlü talep bildirdi.

İmalat faaliyeti bölgelerin çoğunda toparlandı. Savunma sanayisi ve veri merkezi siparişleri talebi destekledi. Konut inşaatı gerilerken konut dışı inşaat dengeli görünümde arttı. Bazı bölgeler, yeni projelerin veri merkezlerinde yoğunlaştığını kaydetti. Kredi hacimleri çoğu bölgede sağlam kaldı veya yükseldi ve finansal koşullar hafif iyileşti.

Hizmet şirketleri hafif ile orta arasında faaliyet artışı bildirdi. Turizm hareketlendi. Tarım koşulları bir miktar iyileşse de ürün yetiştiricileri kuraklık ve maliyet baskısıyla mücadele etti, hayvancılık tarafı ise daha güçlü kaldı. Bölgesel ayrışma konut piyasasında da sürdü. San Francisco bölgesinde konut faaliyeti gerilerken Dallas’ta enerji, bankacılık ve imalat büyümeyi destekleyen sektörler arasında yer aldı.

İstihdam artışı çok sınırlı kaldı

Üç bölgede istihdam orta, dört bölgede hafif ölçüde arttı. Kalan beş bölgede değişim olmadı. İmalat, inşaat ve bazı hizmet kollarında iş gücü talebi sağlıklı seyrederken perakende ve konaklama sektörlerinde geriledi. Nitelikli teknik çalışanlara ve ustalara ulaşmak zor olmaya devam etti.

Yapay zekânın iş gücü talebine etkisi iki yönlü oldu. Bazı şirketler teknolojiyi işe alımı sınırlamak için kullanırken bazıları yeni teknik görevler açtı. Ücret artışları çoğu bölgede ılımlı ile orta aralıkta seyretti. En belirgin ücret yükselişleri, nitelikli çalışan bulmakta zorlanan inşaat ve imalat işletmelerinde görüldü.

Enerji ve girdi maliyetleri fiyat baskısını korudu

Fiyatlar sekiz bölgede orta, iki bölgede ılımlı, bir bölgede hafif ve bir bölgede güçlü arttı. Önceki rapora kıyasla fiyat artış hızı sekiz bölgede aynı kaldı, üçünde yavaşladı ve birinde hızlandı. İmalat ile inşaatta enerji, taşımacılık ve ham madde maliyetleri öne çıktı. Metal ve petrokimya ürünlerindeki artışlar birçok şirketin giderlerini yükseltti.

Perakende ve imalat şirketleri gümrük tarifelerinin maliyetlere yansımaya devam ettiğini bildirdi. Sağlık hizmetleri ve sigorta giderleri de şirketlerin sık dile getirdiği baskılar arasında yer aldı. Bazı bölgelerde tüketicilerin fiyatlara daha sert tepki vermesi, işletmelerin yükselen maliyetleri satış fiyatlarına aktarma gücünü sınırladı.

Federal Açık Piyasa Komitesi temmuz sonundaki toplantıda politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında tutmuştu. Bej Kitap, büyümenin durmadığını fakat istihdam ivmesinin zayıf kaldığını anlatıyor. Eylül kararından önce açıklanacak resmi enflasyon ve istihdam verileri, bölgesel temaslardan gelen maliyet sinyallerinin ülke geneline ne ölçüde yayıldığını gösterecek.