BBVA’dan Enflasyon Yorumu: TCMB Faiz Artırabilir

BBVA Research, mayıs enflasyon verilerine ilişkin değerlendirmesinde manşet enflasyondaki yavaşlamanın ağırlıklı olarak gıda ve enerji fiyatlarından kaynaklandığını belirtti. Kuruma göre çekirdek enflasyondaki iyileşme ise sınırlı kaldı ve hizmet enflasyonundaki katılık dezenflasyon süreci açısından dikkatle izlenmesi gereken başlıklardan biri olmaya devam ediyor.

Mayıs enflasyonu yıllık bazda gerilemeye işaret etse de piyasanın asıl baktığı yer artık yalnızca manşet TÜFE değil. Çekirdek göstergeler, hizmet fiyatları, üretici maliyetleri ve beklentiler, Merkez Bankası’nın faiz kararı açısından daha belirleyici hale gelmiş durumda. BBVA’nın raporu da tam olarak bu ayrımı öne çıkarıyor.

BBVA: Manşet enflasyonu gıda ve enerji aşağı çekti

BBVA Research’e göre mayıs ayında manşet enflasyonda görülen yavaşlamada ağırlıklı olarak gıda ve enerji fiyatlarındaki gelişmeler etkili oldu.

Kurumun hesaplamalarına göre mevsimsellikten arındırılmış TÜFE aylık bazda yüzde 3,4’ten yüzde 1,9’a geriledi. Bu düşüş ilk bakışta enflasyon görünümü açısından olumlu bir tablo sunsa da BBVA’ya göre detaylarda daha temkinli okunması gereken noktalar var.

Özellikle çekirdek tarafta yavaşlamanın sınırlı kalması, fiyatlama davranışlarında tam anlamıyla bir rahatlama oluşmadığını gösteriyor. Kurum, çekirdek enflasyondaki gerilemenin büyük ölçüde giyim fiyatlarındaki mevsimsel etkilerden kaynaklandığını belirtti.

Bu tablo, manşet tarafta daha belirgin bir yavaşlama görülürken çekirdek taraftaki düşüşün daha sınırlı kaldığını ortaya koyuyor.

Çekirdek enflasyonda katılık sürüyor

BBVA’nın raporunda en dikkat çeken noktalardan biri çekirdek enflasyon vurgusu oldu. Kuruma göre mevsimsellikten arındırılmış çekirdek enflasyon yüzde 2,5’ten yüzde 2,2’ye gerilese de hizmet enflasyonundaki katılık nedeniyle yüksek seviyelerini korudu.

Bu ayrım önemli. Çünkü gıda ve enerji fiyatları aylık veriyi aşağı çekebilir; ancak hizmet fiyatları, kira, eğitim, sağlık, ulaştırma ve diğer temel kalemlerdeki katılık daha kalıcı bir enflasyon baskısına işaret eder.

Piyasa açısından da Merkez Bankası açısından da kritik soru şu: Enflasyondaki düşüş geçici kalemlerden mi geliyor, yoksa fiyatlama davranışı gerçekten değişiyor mu?

BBVA’nın yorumu, mayıs verisinin bu soruya çok güçlü bir rahatlama cevabı vermediğini gösteriyor.

Trend enflasyon göstergeleri sınırlı iyileşme gösterdi

Rapora göre trend enflasyon göstergeleri mayıs ayında sınırlı bir iyileşmeye işaret etti. Üç aylık hareketli ortalamaların ancak şubat ayındaki çatışma öncesi seviyelere geri döndüğü belirtildi.

TCMB’nin yakından takip ettiği medyan enflasyonun üç aylık ortalaması yüzde 2,15 seviyesinde gerçekleşti. BBVA’ya göre bu oran yıllıklandırıldığında yaklaşık yüzde 29’luk bir enflasyona işaret ediyor.

Bu veri, dezenflasyon sürecinin sürdüğünü ancak henüz konforlu bir seviyeye gelmediğini anlatıyor. Özellikle Merkez Bankası’nın hedefleri açısından bakıldığında, aylık eğilimin daha düşük ve daha kalıcı bir patikaya oturması gerekiyor.

Maliyet baskıları hâlâ yüksek

BBVA Research, maliyet kaynaklı baskıların yüksek kalmaya devam ettiğini de vurguladı. Raporda gıda hariç üretici fiyat endeksinin aylık yaklaşık yüzde 3’lük fiyat artışlarına işaret ettiği belirtildi.

Üretici fiyatlarındaki bu görünüm, ilerleyen dönemlerde tüketici fiyatlarına geçiş riski açısından önemli. Çünkü üretim maliyetleri yüksek kaldığında, şirketlerin bunu nihai fiyatlara yansıtma eğilimi devam edebilir.

Kur, enerji ve ithal girdi maliyetleri de bu noktada ayrı takip ediliyor. Özellikle dolar/TL tarafındaki hareketler, üretici maliyetleri ve şirketlerin fiyatlama davranışı üzerinde etkili olabiliyor. Güncel kur hareketlerini izlemek isteyenler için dolar kuru sayfası bu açıdan önemli bir referans noktası olabilir.

Raporda dezenflasyon süreci açısından öne çıkan riskler şöyle sıralandı:

• Enflasyondaki katılık
• Çıpalanmamış enflasyon beklentileri
• Çatışmaya ilişkin belirsizlikler
• Enerji fiyatlarındaki yüksek oynaklık
• Üretici fiyatları üzerinden gelen maliyet baskısı

Bu başlıklar, TCMB’nin yalnızca son açıklanan TÜFE verisine bakarak karar almayacağını gösteriyor. Para politikası açısından mesele, tek bir ayın manşet verisinden çok enflasyon eğiliminin ne kadar kalıcı şekilde aşağı geldiği.

BBVA TCMB’den faiz artışı bekliyor

BBVA Research, fiyat istikrarı ve finansal istikrara yönelik riskleri dikkate alarak TCMB’nin gelecek haftaki Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini yüzde 40’a yükseltmesini beklediğini açıkladı.

Bu beklenti, mayıs enflasyonundaki manşet yavaşlamaya rağmen kurumun para politikasında sıkı duruşun güçlendirilmesi gerektiğini düşündüğünü gösteriyor.

Bununla birlikte BBVA, faizin sabit bırakılması ihtimalini de tamamen dışlamıyor. Raporda dolarizasyon eğiliminin hâlen sınırlı kalması ve kredi büyümesine yönelik son sıkılaştırma adımları nedeniyle faiz değişikliği yapılmaması senaryosunun da masada olabileceği ifade edildi.

BBVA’nın burada verdiği mesaj net: Faiz artsa da artmasa da para politikasında hızlı bir gevşeme beklenmemeli.

Yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 30’da korundu

BBVA Research, yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 30 seviyesinde korudu. Kurum bu tahmini; 2026 yılında yüzde 3 büyüme, Hürmüz Boğazı’nın yılın ikinci yarısında kademeli olarak yeniden açılması ve Brent petrol fiyatının ortalama 90 dolar seviyesinde kalması varsayımları altında yaptı.

Dış dengeye yönelik aşağı yönlü risklerin sürdüğünü belirten BBVA, büyümeyi destekleyici politikaların sınırlı kalmasını bekliyor.

Bu varsayımlar önemli. Çünkü enerji fiyatları, dış ticaret dengesi ve büyüme politikaları Türkiye’de enflasyon görünümü üzerinde doğrudan etkili olabiliyor. Petrol fiyatlarında kalıcı bir yükseliş ya da dış dengede bozulma, enflasyon tahminleri üzerinde yukarı yönlü risk yaratabilir.

Piyasa bu raporu nasıl okumalı?

BBVA’nın değerlendirmesi, mayıs enflasyon verisinin iki farklı yüzü olduğunu gösteriyor. Bir tarafta gıda ve enerji fiyatlarının desteğiyle manşet enflasyonda yavaşlama var. Diğer tarafta çekirdek enflasyon ve hizmet fiyatları tarafında devam eden bir katılık bulunuyor.

Bu nedenle rapor, “enflasyon düştü, faiz indirimi yaklaştı” gibi basit bir okuma yapılmaması gerektiğini gösteriyor. Tam tersine BBVA, TCMB’nin sıkı duruşu koruması gerektiğini ve gelecek hafta faiz artışı ihtimalinin güçlü olduğunu düşünüyor.

Borsa, döviz ve tahvil piyasası açısından gelecek haftaki TCMB kararı bu yüzden daha önemli hale geldi. BIST 100’de 5 Haziran kapanışında satış baskısının öne çıkması da piyasanın faiz, enflasyon ve küresel risk iştahı başlıklarına ne kadar hassas olduğunu gösterdi. Günün detaylarını Borsa günü düşüşle kapattı haberimizde aktarmıştık.

Faiz artışı gelirse piyasa bunun enflasyonla mücadele mesajını mı, yoksa büyüme üzerinde baskı yaratabilecek bir adım olarak mı okuyacağını fiyatlamaya çalışacak. Faiz sabit kalırsa bu kez karar metnindeki ton ve ek sıkılaştırma mesajları öne çıkacak.

Enflasyon verisinde asıl tartışma çekirdek tarafta

Mayıs enflasyonunda manşet tarafta görülen yavaşlama, ilk bakışta olumlu bir tablo sunuyor. Fakat BBVA’nın raporu, asıl tartışmanın çekirdek enflasyon ve hizmet fiyatları üzerinden devam edeceğini gösterdi.

Gıda ve enerji gibi oynak kalemler manşeti aşağı çekebilir. Kalıcı dezenflasyon için fiyatlama davranışlarının, beklentilerin ve hizmet enflasyonunun da belirgin şekilde gevşemesi gerekiyor.

Bu yüzden gelecek haftaki TCMB toplantısı yalnızca faiz oranı açısından değil, Merkez Bankası’nın mayıs verisini nasıl okuduğunu göstermesi açısından da kritik olacak.

Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir. BBVA Research değerlendirmesi, enflasyon verileri ve TCMB faiz beklentilerine ilişkin bilgiler haber amaçlı aktarılmıştır.